گسترش پي در پي دانش بشري و تناورشدن درخت معرفت و نيز افزايش پرشتاب شاخههاي اين درخت، آدمي را وادار ميسازد كه با ايجاد توانمنديهاي ويژه، با نگاهي بيروني به اين معارف، بر داشتههاي خود چيره شود و در بهرهوري هر چه بهتر از اين دانشها توفيق يابد.
احساس و درك چنين نيازي ـ كه خود مرحلهاي از مراحل پيشرفت به شمار ميرود ـ سالها است كه مراكز علمي را به تشكيل و تأسيس بانكهاي اطّلاعاتي در زمينههاي گوناگون واداشته است. اينگونه بانكها در سراسر جهان رو به تزايد است و همه روزه با خدمات خود، پژوهشگران بسياري را در پيشبرد طرحهاي تحقيقاتيشان ياري ميدهد. با اين حال هنوز در حوزه علوم اسلامي، مركزي جامع و داراي منابع روزآمد كه بتواند به مفهوم واقعي در جهت اطّلاعرساني، به ارائه خدمت بپردازد، عرضاندام نكرده است.
پايگاه اطّلاعرساني سراسري اسلامي (پارسا) با اين انگيزه و در جهت تأمين چنين نيازي پاي به عرصه وجود نهاد. يكي از ويژگيهاي اصلي اين پايگاه، آن است كه بجز ارائه اطّلاعاتي درباره همه منابع موجود در حوزه علوم اسلامي (اعم از كتاب، مقاله، پاياننامه، و...), متن اين منابع را در اختيار قرار دهد و با روزآمد كردنِ بايگاني علمي خود، بتواند نياز درخواستكنندگان را از طريق نشر الكترونيك برطرف سازد. اقدامي كه در حال حاضر در بخش مقالات و با راهاندازي پايگاه اينترنتي seraj.ir تاحدودي محقّق شده است. اطّلاعات فراهم آمده كه شمار آن در حال حاضر به دهها هزار منبع مي رسد و اين پايگاه را به مهمترين مركز ماخذ شناسي علوم اسلامي تبديل كرده، افزون بر عرضه به روي سايت، به صورت نرمافزاري، كتاب و نشريّات ادواري درقالب هاي ساليانه و موضوعي در اختيار علاقهمندان قرار ميگيرد.
بدون شك عرضه نظاممند منابع علوم اسلامي، گردآوري اطّلاعات اين منابع و پردازش و نشر آنها در سطح جامعه علمي، گامي مؤثر در ياريرساني به پژوهشگران در عرصههاي مختلف خواهد بود. و اين موسسه با توكل به خداوند و تلاش مضاعف، مصمم به ادامه راه و تبديل شدن به مركزي جامع و روزآمد در اطلاع رساني منابع اسلامي است. منابع اسلامي، مقالات و كتابها و پاياننامهها و شاخههاي گوناگون علوم اسلامي و نيز موضوعات مختلف درباره اسلام و مقولات مطرح در مورد آن در روزگار معاصر را شامل ميشود.
امروزه پيوند و اتصال پارههاي فرهنگ اسلامي، ضرورت حياتي است. به همين جهت شايد فعاليتهايي از نوع آنچه از سوي اين فصلنامه پيگيري ميشود، بتواند حلقه ارتباطي همه متفكّراني باشد كه سرگرم مطالعات و پژوهشهاي اسلامي هستند. پس چندان دور از نظر نخواهد بود اگر اميدوار باشيم كه با تقويت فعاليّت در عرصه اطّلاعرساني كتابهاي اسلامي، در آيندهاي نزديك، شبكه بزرگ و كارآمدي براي تعامل فكري ميان پژوهشگران اسلامي فراهم گردد.
اطّلاعرساني در زمينه كتب و مقالات علمي در حال انتشار در كشور ـ بهويژه در زمينه علوم انساني ـ كه عمدتاً به زبان فارسي صورت ميگيرد و كمتر توفيق ترجمه آنها به زبانهاي ديگر دست ميدهد، بجز تغذيه مخاطبان داخلي، براي مخاطبان آن در ساير كشورها بخصوص كشورهاي اسلامي هم داراي اهميّت است.
توجّه به توليدات فرهنگي جهان اسلام از جمله معرفّي آخرين و جديدترين محصولات فكري در بازار نشر ايران و جهان (اعم از جهان اسلام و بهويژه كشورهاي عربي و نيز كشورهاي غيراسلامي) در حيطه كار فصلنامه كتابهاي اسلامي از آغاز انتشار تا به امروز بوده است. از يك طرف، زبان عربي، زبان قرآن و بستر معارف و فرهنگ اسلامي است و بخش وسيعي از جغرافياي جهان اسلام را جهان عرب تشكيل ميدهد. از سوي ديگر،كتابهاي زيادي پيوسته توسّط متفكران عرب يا عرب زبان تأليف شده و هماكنون نيز اين روند ادامه دارد. به همين دليل توليدات متفكران و نويسندگان مسلمان و حتي غير مسلمان عرب براي دستاندركاران اين فصلنامه حائز اهميت بوده و از همينرو كشف اطّلاعات مربوط به ميراث مكتوب فرهنگ عربي ـ اسلامي و معرفي آنها و ارائه اطّلاعات در زمينه منابع عربي ـ اسلامي منتشر شده يا در حال انتشار در دوره معاصر، از جمله بخشهاي ثابت اين نشريه در گذشته بوده و از اين پس نيز خواهد بود.
مؤسسه پارسا علاوه بر اطّلاعرساني به پژوهشگران داخل كشور از طريق فصلنامه كتابهاي اسلامي و مجموعه آثار مرجع، به منظور جبران خلا مزبور، اقدام به اطّلاعرساني بينالمللي كتاب دين ايران نموده است كه در مرحله نخست راهنماي كتاب دين ايران به زبان عربي با عنوان الدليل 2005 عرضه گرديد و با انتشار الدليل 2006 در حال انجام است. با ياري خداوند اين روند با ارائه نسخه انگليسي كتاب سال دين ايران (year book) تداوم خواهد يافت.
اميد است با تقويت و تعميق تلاشهاي جاري در اين مسير، گامي مناسب در نزديكسازي متفكران اسلامپژوه در سراسر جهان و ايجاد بستر مناسبي براي ديالوگ و گفتگوي منطقي ميان آنها برداشته شود.
فصلنامه كتابهاي اسلامي در اين شماره پياپي نيز بهجز دو مقاله در طليعه خود، در بخش كتابشناسي به روال معمول در قالب مأخذشناسي و چكيدهنويسي به معرّفي اطّلاعات آخرين منابع منتشر شده اسلامي در ايران و پارهاي از منابع انتشار يافته در خارج پرداخته است و بدينگونه سعي خويش را براي شناساندن اطّلاعات مندرج در منابع موصوف به مخاطبان و علاقهمندان دنبال كرده است.
اميد است اين تلاش اندك بتواند به سهم خود، نياز مراكز و نهادهاي علمي و پژوهشي را براي پر بار ساختن گنجينه اطّلاعات خود برآورده سازد، همچنين جستوجوي محققان را براي دستيابي به منابع ضروري و كوشش استادان را براي ارتقاي كيفيت تدريس و روزآمد ساختن آگاهيهاي موردنياز به انجام رساند و دانشجويان را به هنگام تأليف پاياننامه يا انجام مطالعات و تحقيقاتشان سودمند افتد.
فصلنامه قصد دارد در شماره آينده خود در قالب «ويژهنامه» به آخرين تحولات در حوزه مخطوطات اسلامي بپردازد. از همينرو پيشاپيش از ارسال مقالاتي در اين زمينه استقبال ميكند و دست نويسندگان و محققان ارجمند را براي همكاري در اين خصوص ميفشارد.