|
کتاب, برآيند فرهنگ و تمدن و آگاهي ملتها, و کتابخواني نشاني از رشد و بالندگي فرهنگي انسانها است. مطالعه، افزون بر ايجاد مسرّت و آرامش دروني، کارآمدي و کارايي را افزايش ميدهد. عدهاي در اوقات فراغت و در کُنج تنهايي خويش کتابهاي دلنشين ميخوانند تا دمي بياسايند و مسرّتي در دل و جانشان احساس كنند. گروهي نيز براي کسب مهارت و تواناييهاي علمي و فني راه سخت و دشوار مطالعه را بر خود هموار ميکنند تا به قلههاي علم و معرفت برسند و توانايي سنجش و ارزيابي پيدا کنند. امّا کتابها گونهگونند. برخي کتابها را بايد چشيد، برخي را بايد فهميد و تعداد اندکي را بايد هضم نمود. به ديگر بيان برخي کتابها را بايد با يك نظر تورق, و تنها بخشهايي از آن را مطالعه نمود. برخي را بايد به اجمال مطالعه و تعدادي را بايد کامل و با دقت و مراقبت و سطر به سطر بررسي کرد. تشخيص اين موارد در روزگاران قديم کار مشکلي نبود و هر فرهيختهاي ميتوانست کتابهاي درجه يک و درجه دو و سه را بشناسد و بيابد و مطالعه کند. دليل اين مسئله نيز واضح است: اولاً, حجم کتابها اندک بوده و در ثاني هر کتابي که تدوين ميشد لااقل در رتبه سوم قرار ميگرفت و ارزش آن را داشت كه يك بار خوانده شود؛ اما پس از صنعت چاپ و به ويژه در دوران معاصر, كه به عصر انفجار اطّلاعات موسوم گشته است, حجم کتابها آنقدر افزايش يافته که حتي کتابشناسان نيز, قادر به احصاي کامل آثار نيستند و از سوي ديگر آثار بازاري و بيارزش نيز کم نيستند که حتّي مرور آنها نيز ثمري جز اتلاف وقت ندارد. از اينرو متبحران و متخصصان علوم نيز گاه دچار حيرت ميشوند و به سختي ميتوانند بر کتابهاي منتشر شده در حوزه تخصصي خود احاطه پيدا کنند و از چند و چون و ارزش علمي آنها اطّلاع يابند. اين مشکل در عرصههاي علوم انساني و در حوزههاي ديني نِمود بيشتري دارد. در دوران معاصر به جز مشکل دستيابي به همه آثار منتشر شده، وقت و زمان نيز اجازه مرور همه کتابها را به هيچ کس نميدهد و به ناچار بسياري از کتابها و آثار بايد با مساعدت ديگران و از طريق خلاصهها و چکيدههاي کتابها مطالعه شوند. فصلنامه کتابهاي اسلامي با هدف اطّلاعرساني در زمينه کتابهاي اسلاميِ منتشر شده در هر فصل متولد شد، اما از جنبههاي ارزشي و نقد کتاب نيز غافل نبوده و سعي کرده تا آنجا که ممکن است آثار برجسته را برجسته نمايد. اين روند از اين شماره به بعد بُروز و ظهور پررنگتري مييابد و در بخشهاي مختلف فصلنامه کتابها مورد نقد و بررسي و معرفي قرار ميگيرند. گزارش ميزگردهايِ نقد كتاب و اطّلاعرساني, معرفي نهادها و مؤسسات فعال پژوهشي, شخصيتشناسي, معرفي مجلات, دايرةالمعارفها و دانشنامههاي اسلامي, روششناسي علوم اسلامي و گرايشهاي علمي, و گزارشهاي اجمالي آثار ارزشمند علمي, از جمله سرفصلهايي است كه در قسمت مقالات مجله مورد توجه قرار گرفته است. دفتر مجله از مقالات علمي محققان در محورهاي يادشده و همچنين از پيشنهادات و انتقادات پژوهشگران محترم استقبال ميكند. |