|
اگر كتاب را هماي انديشه بدانيم, اوج گرفتن آن تنها با استفاده از دو بال, امكانپذير است: توليد و توزيع انديشه كه توليد بر پاية پژوهش و خلاقيت استوار است و توزيع بر پاية اطّلاعرساني. شايد در دنياي قديم كه حجم دانش بشر به مراتب كوچكتر و ميزان رشد و فزوني آن بسيار كمتر بود, هماي كتاب با آرامش و درنگ پرواز ميكرد, ولي در روزگاري كه هر از چندي حجم دانش دو برابر ميشود و همه چيز را با شتابي باورنكردني به دنبال خويش ميكشد, اين دو بال را بايد بيشتر تقويت كرد و از آن مهمتر اينكه بايد به همگني و يكدستي در حركت آنها توجه داشت. عصر حاضر ار عصر انفجار اطّلاعات ناميدهاند و اين اصطلاح در تمام رشتهها از جمله علوم اسلامي صادق است. در ايران پس از انقلاب اسلامي به خصوص پس از پايان جنگ تحميلي و به ويژه در دهة اخير, توليد منابع اسلامي بسيار افزايش يافت تا جايي كه در بيشتر رشتهها, منابع توليد شده در اين دهه, با آنچه در طول تاريخ توليد شده, برابري ميكند. البته در برخي موارد اين برابري صرفاً از جهت كمّي, يعني تعداد عناوين منتشر شده بوده و در برخي موارد هم از جهت كمّي و هم از جهت كيفي بوده است. رشد تعداد عناوين و شمارگان كتابهاي اسلامي, انتشار نشريات تخصصي ديني, تدوين دايرةالمعارفهاي روشمند و ارائة پاياننامههاي اسلامي با موضوعات متنوع, از ويژگيهاي فضاي فرهنگي ايران اسلامي در اين دوره است. البته اين رشد و توجه به اسلام, منحصر به ايران نيست و در بسياري از كشورها و مناطق ديگر جهان نيز كاملاً مشهود است. انتشار بيش از 2000 منبع در آمريكا در مرود مولانا و آماري مشابه آن, نشانگر توجه همة دنيا به جنبههاي مختلف دين و فرهنگ اسلامي است. اين همه فقط در بارة يكي از بالهاي هماي انديشه, يعني توليد فكر و انديشة اسلامي است و تاريخ با بررسي آمار كمّي و نقد محتوايي, كارنامة اين حركت فرهنگي را مورد قضاوت قرار خواهد داد. اما آيا بال ديگر كه بر پاية اطّلاعرساني استوار است, به همين ميزان مورد توجه بوده است و اگر به اين ركن مهم در كنار ركن ديگر توجه ويژه مبذول نشود, آيا رشد و پويايي انديشه آسيب نميبيند؟ همين سؤال, فلسفة اصلي انتشار اين فصلنامه و مجموعه فعاليتهاي ديگر اطّلاعرساني بوده كه در كنار آن سامان گرفته است. بحمد الله اكنون جايگاه اينترنتي «www.islamicdatabank.com» با حدود دويست هزار منبع اسلامي و جايگاه «www.seraj.ir» با بيش از ده هزار متن كامل مقالات اسلاميِ قابل جستوجو, در كنار دهها عنوان كتابشناسي و مقالهشناسي چاپ شده, همه و همه براي تقويت اطّلاعرساني منابع اسلامي در جهت تضمين پويايي شهپر انديشه است. اميد است اين فعاليتها ادامه يابد و با تكميل و به روزآمد كردن آن و دريافت نظريات ارزشمند ناقدان, شاهد شتاب بيشتر در اين حركت مبارك باشيم. |