ادبيات

تعداد منابع: 17 اصلي و 6 ارجاعي

ابوفراس حمداني، حارث بن سعيد(320ق-357ق)

ع37- شرح ميمية ابي فراس الحمداني، شرح‏و‏حاشيه‏ علي بن حسين هاشمي نجفي(1328-1396)؛ باتحقيقِ المؤسسة الإسلامية للبحوث و المعلومات، قم: دارالهدي، چاپ اول/ 1500 نسخه، 97 ص، عربي، وزيري (شميز)، منابع: 87-97.

شابك: 964-5902-92-4

كنگره: PIA3887/GH682

ديويي: 892/713409

كد پارسا: B66470

عنوان متن شرح شده:

القصيدة الميمية الطويلة

2 شرح‏ها؛ شيعه ـ دفاع از شيعه(اديان و فرق)؛ اهل بيت (ع)‏ ـ مدايح و مراثي اهل بيت(پيامبر و اهل بيت)

 شرح قصيده ميميه ابو فراس حمداني در مدح اهل بيت و دفاع از شيعه است. شعر ابو فراس به سادگي، سلامت و لطافت موصوف شده است. وي، اين قصيده را در مدح محمد بن سكرة هاشمي كه علويان و شيعيان را مدح كرده بود، سروده و از فرزندان علي (ع) و فعاليتهاي علويان دفاع كرده است. شارح پس از ذكر بيت، به شرح مفردات و بيان مقصود و معناي شعر پرداخته است. وقايع و حوادثي كه در متن اشاره شده، در شرح به تفصيل آمده و به مناسبت، شواهدي نيز براي ابيات ذكر شده است.

كد پارسا: B67087

2 آئين نگارش

 به بيان اصول، قواعد و ضوابط کتابت و املا زبان عربي پرداخته است. نويسنده در اين مجموعه تعليمي و با انگيزه استفاده نويسندگان و معلمان، افزون بر بيان برخي از قوائد نحوي و لغوي مباحث خود را در طي جدولهاي متعدد و محتويات آن را طي ابواب و فصولي منظم و همراه با مثالها و تمرينات ارائه کرده است. اصول و روش کتابت صحيح لغات مختلف عربي، مباحث مربوط به همزه و چگونگي کتابت آن و قواعد ادغام و التقاي ساکنين، وقف، حذف و زيادت برخي از حروف، فصل و وصل و احکام مربوط به آن، عدد و اقسام آن، اسباب منع صرف و نيز اسم منقوص و مقصور و ممدود و اقسام مرکب و مونث سماعي از عناوين اصلي اين اثر است.

كد پارسا: B66571

عنوان متن ترجمه شده:

دليل البلاغة الواضحة البيان و المعاني و البريع

$ اين کتاب سالهاست از سوي ناشران مختلف با عنوان «البلاغة الواضحة البيان و المعاني و البديع للمدارس للثانوية...» منتشر شده است.

2 علوم بلاغي ـ كليات علوم بلاغي ـ متون علوم بلاغي

 از متون معتبر بلاغت و معاني و بيان معاصر است. به نظر مترجم اثر حاضر از لحاظ بيان مطالب و تنوع و خلاقيت، در حوزه علوم بلاغي كم‏نظير است. نويسنده در نگارش مباحث و ذكر مثالها، نوآوري و تبحر داشته و هر موضوع را به اندازه يك مسئله درسي تحليل مي‏كند. ترجمه مطالب پس از ذکر عباراتي از كتاب صورت گرفته است. كتاب در سه بخش علم بيان، علم معاني، علم بديع و در مباحث تشبيه، خبر و انشاء، امر و نهي، حالات خبر، قصر، ندا، فصل و وصل، ايجاز و اطناب، آرايه‏هاي لفظي و معنوي سامان يافته است.

كد پارسا: B66691

عنوان متن نقد شده:

مثنوي معنوي، بلخي، جلال الدين محمد

ويژگي‏مجلدات

    جلد1 : شابك 964-341-193-1‏، 628ص

    جلد2 : شابك 964-341‏، 631-1407ص

2 فهرستواره موضوعي مثنوي معنوي؛ شعر اخلاقي(اخلاق اسلامي)

 موضوع‏بندي و عنوان‏گذاري مفهومي براي ابيات و اشعار دفاتر ششگانه مثنوي معنوي است. نويسنده كوشيده است در حد توان خويش مقاصد و مفاهيم بيات و امثال و حكايات و كليات انديشه مولوي را در عنوانهاي کوتاه و فشرده بيان كند. براي اين كار مثنوي مصحح نيكلسون مبناي كار بوده و ساختار همان اثر دست نخورده باقي مانده و فصل‏بنديها حفظ شده است. نويسنده هر داستان و موضوع را به مفاهيم بسياري تبديل كرده است؛ مثلاً ني‏نامه در 28 موضوع همچون ماجراي فراق انسان از اصل خود، درك پيوند جسم و روح و... تنظيم شده است. در هر قسمت نخست موضوع و مفهوم آمده سپس ابيات مربوط زير آن ذكر شده است.

كد پارسا: B66599

عنوان متن شرح شده:

مثنوي معنوي

2 مثنوي معنوي ـ داستان‏هاي مثنوي معنوي؛ داستان‏هاي اخلاقي(اخلاق اسلامي)؛ مثنوي معنوي ـ تأثيرپذيري مثنوي معنوي از قرآن و حديث

 شرحي اجمالي است بر داستانهاي مثنوي معنوي و اشعار مقتبس از آيات قرآن است. شارح در صدد است تمام اشارات ابيات دفترهاي مثنوي را به آيات قرآن بيابد، سپس با ذكر آن بيت، به شرح مختصر پرداخته و آيه مربوط را زير آن نقل كند. در قسمت داستانها هم نخست مختصري از داستان را شرح داده و سپس چند بيت از مثنوي را نقل مي‏كند.

كد پارسا: B66594

عنوان متن شرح شده:

مثنوي معنوي

2 فهرستواره موضوعي مثنوي معنوي؛ شعر اخلاقي(اخلاق اسلامي)

 شرح موضوعي مثنوي معنوي است. شارح معتقد است مثنوي به علت داشتن حكايات، نكته‏هاي عرفاني و موضوعات گوناگون اعتقادي و اخلاقي، نياز به تفسير دارد و روش درست شرح و تفسير آن بهره‏گيري از خود مثنوي است. به گونه‏اي كه با استخراج موضوعات و ابيات مربوط قسمتهاي مجمل از سوي فرازهاي تفصيلي ديگر ابيات توضيح داده مي‏شود. بنابراين، اين اثر تفسير مثنوي به مثنوي است. سرعنوانهاي كلي متنوع و داراي موضوعات فرعي هستند. شارح پس از هر موضوع به اختصار آن را معرفي و ابيات را آورده و سپس آنها را شرح مي‏دهد. برخي از موضوعات كلي عبارت‏اند از: خداشناسي، نبوت، معراج، فرشته، بهشت و دوزخ، تناسخ، توكل، قضا و قدر و ... .

كد پارسا: B66692

ويژگي‏مجلدات

    جلد1 : شابك 964-401-129-5‏، 496ص، فهارس: رجال، کتب، قبايل، اماکن

    جلد2 : شابك 964-401-139-9‏، 436ص، فهارس: رجال، کتب، قبايل، اماکن

    جلد3 : شابك 964-401-131-7‏، 440ص، فهارس: رجال، کتب، قبايل، اماکن

2 نثر فارسي؛ ادبيات فارسي ـ تاريخ ادبيات فارسي؛ تحول الفاظ

 بررسي تاريخ تطور نثر فارسي و مشخصات و سبك نوشتاري دوره‏ها و آثار مختلف ادبيات فارسي از قديم تا عصر حاضر است. نويسنده نخست سبك را تعريف و آن را در مشخصات فكري و بيان ادبي دانسته است. سبك، هم به روش القا و بيان افكار اطلاق مي‏شود و هم به طرز تعبير و تركيب كلمات و انتخاب واژه. بر اين اساس، نويسنده در بررسي هر اثر، افزون بر ويژگيهاي كلي و عمومي اثر به ويژگي تركيبها، جمله‏بنديها و طرز نوشتاري هم توجه كرده است. در حقيقت قسمت بيشتر كتاب به مباحث دستوري و واك‏شناسي و تغييرات و تحولات زباني اختصاص يافته است. در جلد اول تاريخ زبان ايران و نثر فارسي در دوره‏هاي مختلف، نشانه‏هاي پسوندي و پيشوندي، استعمال واژه‏ها بررسي شده و در جلد دوم و سوم بر اساس دوره‏هاي مختلف تا عصر مشروطيت، ادبيات هر دوره معرفي شده و سپس آثار و منابع مطالعه و سبك آنها شناسايي شده است. اين كتابها شامل منابع ادبي، تاريخي، تفسيري، عرفاني و پزشكي و ديگر علوم است كه نويسنده خصوصيات هر اثر را به تفصيل تشريح كرده است.

كد پارسا: B67032

2 علوم بلاغي ـ كليات علوم بلاغي ـ متون علوم بلاغي

 از جمله شروح مفصل و معروف کتاب ادبي و کهن تلخيص مفتاح العلوم است که در فن بلاغت عربي نگاشته شده است. جلال الدين قزويني، صاحب کتاب التلخيص از عالمان علم بلاغت و زبان عربي در قرن هفتم است که، پيش از صاحب کتاب مطول به تلخيص کتاب مفتاح العلوم نوشته سکاکي با حذف زوايد و ترتيب و تهذيب آن، به علاوه آوردن شواهد براي آن، پرداخته است. اين اثر شامل توضيح و شرح مزجي کتاب تلخيص و مباحث آن مربوط به سه فن معاني، بيان و علم بديع و فصاحت و بلاغت زبان عربي است. فن نخست (معاني) مربوط به مباحث اسناد و مسنداليه، قصر، فصل و وصل و ايحاز و اطناب است. فن دوم (بيان) درباره مباحث تشبيه و استعاره و حقيقت و مجاز و اقسام آن و فن سوم (بديع) شامل مباحثي درباره محسنات معنويه بوده و در پايان بحثي با عنوان السرقات الشعريه ضميمه شده است. محقق افزون بر معرفي اجمالي ماتن و شارح، به استخراج شواهد قرآني، حديثي و شعري شارح پرداخته و ضمن شرح معاني الفاظ غريب و ترجمه اعلام مورد اشاره در کتاب، مهم‏ترين تعليقات سيد شريف جرجاني بر مطول را نيز اضافه کرده است.

عنوان‏به‏لاتين:

Sacred Language, Ordinary People: Dilemmas of Culture and Politics in Egypt

2 تغيير زبان عربي؛ زبان عربي ـ اهميت زبان عربي

 پژوهشي است درباره رابطه زبان عربي و فرهنگ ملتهاي مسلمانان به ويژه مصر، و تلاش دانشمندان و متفكران معاصر مصر، براي تغيير و تجديد نظر در زبان عربي و امروزي كردن آن. نويسنده نخست به اهميت زبان عربي در اسلام به عنوان زبان قرآن پرداخته و آن را زبان رسمي دين اسلام و پيوند دهنده ملتهاي مسلمان مي‏داند. وي، در ادامه ويژگيهاي سنتي اين زبان از جمله ساختارهاي نحوي و معنايي آن را بررسي كرده و تفاوتهاي آن را با زبان محاوره‏اي امروزي در مصر بر مي‏شمارد، و در ادامه به تلاش دانشمندان معاصر براي ايجاد تغييرات اساسي در اين زبان و ميزان موفقيت و شكست آنان مي‏پردازد و مي‏كوشد به اين پرسش پاسخ دهد كه چالشهاي مواجه با يك زبان مقدس در جامعه امروز چيست؟

كد پارسا: B66618

عنوان متن شرح شده:

قصيدة حسن بن راشد

2 شرح‏ها؛ امام مهدي (عج)‏ ـ مدايح و مراثي امام مهدي (عج)‏(پيامبر و اهل بيت)

 شرح قصيده حسن بن راشد از عالمان سده نهم و دهم در مدح حضرت مهدي(عج) است. بيشتر شرح جنبه ادبي و بلاغي دارد، شارح نخست به شرح كلمات و مفردات هر بيت پرداخته، سپس صرف و نحو و جنبه‏هاي بلاغي آن را بيان كرده و در پايان معاني و اشارات بيت را مشخص مي‏كند. او براي توضيح مطالب از آيات و احاديث بهره گرفته و اقتباسهاي شاعر را بررسي و بيان مي‏كند.

عنوان‏به‏لاتين:

Collection Of Poems

2 ديوان‏ها و مجموعه‏هاي شعر ـ مجموعه‏هاي شعر فارسي ـ ديوان‏ها و مجموعه‏هاي سده 12_13؛ شعر عرفاني ـ مجموعه‏ها(عرفان و تصوف)

 از ديوانهاي شعر عرفاني در سدهء سيزدهم هجري است. مظلوم خنجي شاعر دورهء سبك بازگشت است. استفاده از قالب غزال براي سرودن شعر، آوردن مضامين دروني و ذهني، بهره‏گيري از نمادهاي سبك عراقي و به ويژه در شعر حافظ، بسامد بالاي كلمات عربي در ديوان او، استفاده از مصراعها و ابيات عربي در ضمن شعرهاي فارسي همگي نشان دهنده بازگشت مظلوم خني به سبك عراقي است. ديوان مظلوم، سرشار از اشارات ديني است. او نه تنها به مذهب شافعي (مذهب اجدادش) تسلط دارد، بلكه با شرح حال امامان شيعه هم آشناست و شعرهايي در منقبت و فضيلت آنها سروده است. در اين ميان گرايش مظلوم به حافظ از جايگاه ويژه‏اي برخوردار است. مصحح، اوزان غزلها را تعيين كرده و ابيات دشوار را توضيح داده است.

كد پارسا: B66766

2 گلشن راز ـ شرح‏ها؛ شعر عرفاني ـ مجموعه‏ها(عرفان و تصوف)

 متن تصحيح شده گلشن راز شبستري، همراه مهم‏ترين شرحهاي آن، همچون شرح صاين الدين تركه، شاه داعي شيرازي، محمد لاهيجي، الاهي اردبيلي و نعمت الله نخجواني است كه با پيشگفتاري از مصحح درباره شرح حال مؤلف، ارزش گلشن راز و بررسي شرحهاي آن سامان يافته است. گلشن راز مثنوي عرفاني و صوفيانه‏اي است كه در پاسخ به پرسشهاي مير حسيني هروي نگاشته شده است. جامع‏ترين و موجزترين اثري است كه با زبان رمز و اشاره، آرا و عقول صوفيه را در مسائل مختلف مربوط به فكر، نفس، معرفت، وحدت و كثرت عوالم، اطوار وجود، سير و سلوك، قُرب و بُعد و سير در انفس با نهايت دقت و ايجاز تفسير كرده است.

كد پارسا: B66795

2 شاعران معاصر عرب

 معرفي شاعران و نويسندگان عرب از سده 19 تا امروز است. اين زندگينامه شامل شرح حال 41 تن از شخصيتهاي معروف عرب از قبيل ايليا ابو ماضي، سيد جمال اسد آبادي، صادق الرافعي، حسين طه، جبران خليل جبران، عباس محمود عقاد، سيد قطب، ابراهيم تاجي و نزار قباني است. پس از بيان زندگي و معرفي آثار سعي شده قطعات و اشعار معروف اين شاعران گزيده و نقل گردد. موضوعات اين اشعار مفاهيمي مانند زندگي، طبيعت، انتظار، سعادت شرق و غرب و ... است.

عنوان‏به‏لاتين:

Sibawayhi

2 سيبويه ـ زندگي‏نامه؛ الكتاب ـ بررسي‏ها

 به بيان زندگي و شرح آثار و فعاليتهاي علمي سيبويه اختصاص دارد. نويسنده، نخست چگونگي تدوين دستور زبان عربي را به وسيله سيبويه شرح مي‏دهد و در ادامه آرا و انديشه‏هاي ادبي او را كه در اثر معروفش الكتاب آمده است، نقل و تحليل مي‏كند. وي، مي‏كوشد تا ديدگاههاي سيبويه بر يافته‏هاي زبان‏شناسي نوين منطبق كند و در بخش پاياني، استدلالها و نگرشهاي نحوي او را مورد بررسي و تحليل زباني قرار داده و نكات ضعف و قوت آن را خاطر نشان مي‏سازد.

عنوان‏به‏لاتين:

Classics of World Spirituality: Rumi's Divan of Shems of Tabris

2 ديوان شمس ـ گزيده‏هاي ديوان شمس

 گزيده و شرح 49 غزل از ديوان شمس است. نويسنده نخست شرح حال مولانا جلال الدين رومي و شمس تبريزي را بيان كرده و چگونگي آشنايي و مؤانست آنان با يكديگر را شرح مي‏دهد. وي در ادامه اقوال و روايتهاي مختلفي را كه درباره علت فراق مولانا از شمس و سرايش غزليات عاشقانه ديوان شمس وجود دارد، بررسي مي‏كند. سپس به شرح و توصيف غزليات پرداخته و مفاهيم عرفاني و عاشقانه آن را توضيح مي‏دهد.

كد پارسا: B66653

عنوان متن نقد شده:

مثنوي، مولوي، جلال الدين محمد

2 نقد و بررسي مثنوي معنوي؛ تصوف ـ رد تصوف(عرفان و تصوف)؛ مولوي، جلال الدين محمد بن محمد ـ انديشه‏هاي مولوي(عرفان و تصوف)

 نقد و بررسي اشعار و مضامين اعتقادي مثنوي معنوي مولوي است. ناقد هدف خود را برملا كردن نقص و ضعفهاي مثنوي دانسته و معتقد است مثنوي با وجود دارا بودن جنبه‏هاي مثبت، داراي جنبه‏هاي منفي هم هست. بسياري مانند خود مولوي در مورد مثنوي به اغراق‏گويي افتاده و بسياري هم از ضعفهاي دروني آن خبر ندارند. به عقيده ناقد، مولوي با مكتب اهل بيت آشنا نبوده و مطالب بسياري در مدح معاويه و ديگر صحابه يا صوفيان منحرف سروده و از احاديث دروغين بهره برده است. به علاوه، اهتمام مولوي به سماع و موسيقي و شعرخواني صوفيانه مثنوي را از حالت معنوي خارج ساخته است. نويسنده، به سه مسئله عقايد اهل سنت، تصوف و صوفيه، سماع و موسيقي حساسيت نشان داده و اشعار و مضامين مثنوي را در اين موارد نقد و رد كرده است. نقد جزئيات و مضامين خلاف شيعي مثنوي و نقد شخصيت شمس مورد اهتمام ناقد است.

كد پارسا: B66717

2 شرح و ترجمه؛ متنبي ـ زندگي‏نامه

 شرح و ترجمه ديوان متبني است. متبني، شاعر سدهء چهارم هجري در موضوعات مختلف از قبيل فخر و مدح و رثا و هجا و غزل و حكمت و ضرب‏المثل طبع آزمايي كرده و ديوان وي آكنده از ضرب‏المثلها و كلمات حكمت‏آميز است. مترجم اين ديوان را به زبان فارسي سليس و شيوا ترجمه و شرح كرده است. در شرح ابيات از شروح ديگر ديوان متبني از جمله شرح عكبري، واحدي، يازجي و برقويي به زبان عربي، بهره برده و آنها را با شرح خود تطبيق داده و صحيح‏ترين معنا را آورده است. پس از ذكر هر بيت ابتدا مفردات و لغات را بررسي مفهومي مي‏شود و سپس ترجمه بيت در پي مي‏آيد و در پايان شرح و تصريح و مقاصد ابيات تحليل مي‏گردد. در مقدمه شرح زندگي و آثار متبني آمده است.