قرآن و علوم قرآني

تعداد منابع: 56 اصلي و 12 ارجاعي

ابراهيمي، جعفر(1330-  )

393- در باغ سبز قرآن (آموزش قرآن به صورت شعر)، صابرين؛ كتاب‏هاي دانه، چاپ اول/ 10000 نسخه، 56 ص، فارسي، وزيري (شميز)، بها: 4000 ريال.

شابك: 964-6181-17-1

كنگره: BP65/2/A2D4

ديويي: 297/107

كد پارسا: B36636

2 قرآن و علوم قرآني ـ اطلاع رساني قرآني ـ راهنماي آموزشي قرآن


ابن جوزي، عبدالرحمن بن علي(508-597 ق)

ع394- زاد المسير في علم التفسير، 4جلد/ جلد اول، دارالكتاب العربي، 606 ص، عربي، وزيري، منابع: 550-551.

كد پارسا: B38282

2 تفاسير اهل سنت

 شامل يك دوره تفسير قرآن از سوره حمد تا سوره الناس است. هدف نويسنده، ارائه تفسيري مختصر و روان و در عين حال جامعِ نكات مهم قرآني بوده است. به عقيده او، عموم تفسيرهاي موجود، يا آنقدر مختصرند كه بسياري از نكات را ناديده انگاشته‏اند و يا آنقدر مفصل‏اند كه نكات زايد و غير قرآني را در بردارند. وي، در آغاز نكاتي را درباره اهميت تفسير قرآن و شيوه‏هاي گوناگون تفسيري مطرح ساخته و بهترين روش را تفسير قرآن به قرآن و احاديث منقول از پيامبر اسلام (ص) و صحابه دانسته است. او همچنين پرداختن به شأن نزول آيات را كليد فهم بسياري از لطايف و احكام قرآن دانسته و بر جايگاه مهم آن در تفسير تأكيد ورزيده است. در ادامه، به ترتيبِ سوره‏ها، نخست متن آيات ذكر شده و سپس تفاسير آنها آمده است.


ابن عربي، محمد بن عبد الله(468-543 ق)

عï أحكام القرآن. ‏(شماره 315)

تفاسير فقهي


ابن عربي، محمد بن علي(560-638 ق)

ع395- روح القرآن الكريم، دمشق: دار الحافظ، چاپ اول، 157 ص، عربي، وزيري (شميز).

كد پارسا: B20635

2 تفاسير عرفاني؛ تفاسير‏منظوم(قرآن و علوم قرآني)

 اشعاري در ترسيم محورهاي اصلي سوره‏هاي قرآن است و به منظور توضيح و تسهيل تفسير قرآن كريم سروده شده است. ابن عربي براي هر سوره، ابياتي در وزن و قافيه معين و به ترتيب سوره‏ها سروده و محورها و موضوعات اساسي سوره‏ها را اعم از مواعظ و احكام و قصص آنها توضيح داده است. محقق در پاورقي، منابع را معرفي و مفردات سوره‏‏ها را شرح كرده است. در مقدمه، زندگينامه كاملي نيز از ابن عربي و عصر و آثارش، و مقدمه‏اي با عنوان ديدگاه اسلام درباره شعر و تصوف ارائه شده است.


ابو زيد، نصر حامد(1943 م-  )

396- معناي متن: پژوهشي در علوم قرآن، ترجمه‏ مرتضي كريمي نيا؛ ويراسته مصطفي ملكيان(1335-  )، تهران: طرح نو، چاپ اول/ 3000 نسخه، 573+11 ص، فارسي، رقعي (شميز)، بها: 46000 ريال، فهارس: آيات، اعلام، كتب، اصطلاحات، منابع: 533-541، طرح: در صفحات مختلف، جدول: در صفحات مختلف.

شابك: 964-7134-62-2

كنگره: BP65/A2M6

ديويي: 297/15

كد پارسا: B38055

عنوان متن ترجمه شده:

مفهوم النص: دراسة في علوم القرآن

2 قرآن و هرمنوتيك؛ فهم قرآن ـ مباني فهم قرآن(قرآن و علوم قرآني)

 نويسنده با نگرشي نو به متون ديني، از جمله قرآن و سنّت، مي‎كوشد قرائتي تازه از علوم قرآن به دست دهد. در اين قرائت، مؤلف در جست‎وجوي بيان واقعيت از اصل متن است و مي‎كوشد بين متن و واقعيت پيوند و ارتباط برقرار كند. وي ضمن اهتمام به اصل متن كه همان كتاب و سنت است، آن را چون ساير متون، متن زباني مي‎داند كه با توجه به شرايط زمان و مكان و مخاطب خلق شده و قواعد هرمنوتيكي بر آن حاكم است. وي مباحث علوم قرآني چون وحي، اعجاز، ناسخ و منسوخ، مكي و مدني، اسباب نزول و تناسب آيات و سُور را از اين منظر تفسير مي‎كند؛ يعني زبان‏شناختي، نشانه‏شناختي و متن‏پژوهي را از عوامل و ابزارهاي مؤثّر در كشف واقعيّات متن از جمله متون مقدس مي‎داند. مترجم در ضميمه كتاب، به شرح حال مؤلف و دادگاه‏هاي جنجالي او پرداخته است.


اثر، آليا

Eï پيامبران. ‏(شماره 452)

اخلاق اسلامي ـ قرآن و علوم قرآني ـ قصص قرآن ـ قصه‏هاي پيامبران


بدر، عبدالله ابوالسعود

ع397- معرفة تأويل المتشابه، بيروت: دار ابن حزم، چاپ اول، 123 ص، عربي، رقعي (شميز)، منابع: 117-122.

كد پارسا: B32221

2 تفاسير آيه‏اي ـ متشابهات قرآن؛ فهم قرآن(قرآن و علوم قرآني)

 پژوهشي است قرآني كه به شيوه‏اي نو، متشابهات را در قرآن كريم مورد بررسي قرار داده است. هدف نويسنده، تلاش براي فهم دقيق اين موضوع و بيان حقيقت آن و پاسخ به نقدها و اشكالات درباره آن است. نويسنده كوشيده است معاني و اقسام متشابه و چگونگي تعامل با آن را توضيح داده، به حل مشكلات آن بپردازد. وي با استدلال به قرآن و احاديث و تاريخ و اشعار و آراي علما و مفسران، و استناد به بعضي از كتابهاي تفسير و تاريخ و حديث و تاريخ ادب و زندگينامه‏ها، اين پژوهش را سامان داده است. او مشكل آيات متشابه را رفتار عمر دانسته است كه با استفاده از زور، از تفسير آنها جلوگيري كرد، و راه را براي طعنه دشمنان اسلام هموار ساخت. به باور وي، اصل در قرآن، احكام آن است و تشابه امري عارضي و غير واقعي است. او متشابهات را به دو نوع سمعيات و اسلوبيات تقسيم كرده و نتيجه گرفته است كه بايد باب اجتهاد براي فهم متن قرآني و چگونگي آن در حل مسائل متغير و گوناگون همچنان مفتوح بماند.


بلاسي، محمد السيد علي

ع398- المعرب في القرآن الكريم، دراسة تأصيلية دلالية، طرابلس: جمعية الدعوة الإسلامية العالمية، چاپ اول، 380 ص، عربي، وزيري (شميز)، منابع: 354-369.

شابك: 9959-28-012-8

كد پارسا: B31399

2 قرآن و علوم قرآني ـ اطلاع رساني قرآني ـ واژه نامه‏هاي قرآني ـ واژه‏هاي دخيل

 پژوهشي بنيادي و مفهومي درباره واژه‏هاي دخيل (غير عربي) قرآن كريم است. هدف نويسنده گردآوري اين واژه‏ها و بيان ريشه‏ها و معاني آنها و پاسخ به شبهات موجود در اين باره است. وي استفاده قرآن، از برخي واژه‏هاي ديگر زبانها را دليل بر اعجاز آن مي‏داند، نه عجز و ناتواني خداوند كه برخي مستشرقان اظهار داشته‏اند. نويسنده به ترتيب حروف الفبا اين الفاظ را شرح داده و ديدگاهها و نظريات لغويان را درباره آنها و معاني عربي و غير عربي آورده است. او زبان عربي را زباني زنده و انعطاف‏پذير و جاويدان دانسته و معتقد است وجود اين‏گونه الفاظ غيرعربي در قرآن، دليل بر جهاني بودن اسلام است؛ و اين مطلب منافاتي با نزول قرآن به زبان عربي ندارد؛ چون اين الفاظ از قبل وارد زبان عرب شده و پيش از نزول قرآن مورد استفاده عربها قرار گرفته است. در پايان، الفاظ غيرعربي قرآن را در ضمن اين سرفصلها مورد بررسي قرار داده است: عبري، آرامي، حبشي، بربري، فارسي، قبطي، سنسكريت، هندي، لاتيني و يوناني.


بلاشر، رژيس(1900-1973 م)

399- درآمدي بر قرآن، ترجمه‏ اسدالله مبشري(1288-1369)، تهران: ارغنون، چاپ اول/ 600 نسخه، 220 ص، فارسي، رقعي (گالينگور)، فهارس: اصطلاحات.

كد پارسا: B38047

$ عنوان اصلي ذكر نشده است.

2 جمع و تدوين قرآن؛ سوره‏شناسي(قرآن و علوم قرآني)

 پژوهشي است درباره قرآن و نقش آن در زندگي انسان. نويسنده، گرچه غربي است، اما مي‎توان وي را از جمله قرآن پژوهان منصف دانست كه تحقيقات گسترده‏اي درباره قرآن و علوم قرآني انجام داده است. وي در اين اثر، با استناد به منابع تاريخي و تفسيري و روايي اهل سنت، به چگونگي جمع‎آوري و تدوين قرآن، شناخت سوره‎هاي مكّي و مدني و ويژگيهاي هر يك، قرائات قرآن، تفسير قرآن، قرآن و سنت، و نقش قرآن در زندگي و جامعه اسلامي پرداخته است. بلاشر بر خلاف بيشتر مستشرقان، قرآن را كلام الاهي و عنصر زنده هستي مي‎داند؛ كلامي در حد اعلاي فصاحت و بلاغت كه در لغت بشري نظير ندارد؛ و محمد (ص) را شخصيتي برجسته و صادق مي‎داند.


پويا، حسن(1337-  )؛ نيازمند، سيد رضا

400- تفسير قرآن و علوم جديد، تهران: مركز بازشناسي اسلام و ايران (باز)، چاپ اول/ 2200 نسخه، 120 ص، فارسي، رقعي (شميز)، بها: 7500 ريال، منابع: 120.

شابك: 964-5933-70-6

كنگره: BP98/594/T7

ديويي: 297/179

كد پارسا: B38046

2 تفسير علمي؛ اخلاق اسلامي ـ قرآن و علوم قرآني ـ اوصاف خاص قرآن ـ جامعيت قرآن(قرآن و علوم قرآني)

 تفسير علمي برخي از آيات قرآن درباره آفرينش و تبيين علمي و قرآني موضوع سرنوشت است. وي، قرآن را در بر دارندة كليّه علوم قديم و جديد و آينده معرفي مي‏كند. بنابراين، مي‎توان در پرتو پيشرفتهاي علمي به تفسير آيات قرآن پرداخت. با اين نگرش، كتاب به بررسي تطبيقي آيات آفرينش جهان هستي و مدت آفرينش آن در شش روز و آسمانها و توسعه جهان از منظر علوم روز و قرآن پرداخته است. سرنوشت و تقدير در جهان هستي و عالم جمادات و نباتات و حيوانات و از جمله انسان از ديدگاه علوم جديد و تطبيق آن با آيات قرآن، از ديگر مباحث كتاب است.


ع401- تفسير الإمام أبي محمد الحسن بن علي العسكري، باتحقيقِ سيد علي عاشور، جلد 1، بيروت: دار إحياء التراث العربي، چاپ اول، 534 ص، عربي، وزيري (گالينگور)، بها: 25000 ريال.

كد پارسا: B38244

2 تفاسير شيعه؛ تفاسير روايي(قرآن و علوم قرآني)

 تفسير روايي سوره حمد و نيز سوره بقره از آيه اول تا آيه 282 است. اين تفسير شامل 379 روايت از ائمه (ع) است. نويسنده بدون هيچ توضيحي پس از ذكر هر آيه، روايات تفسيري مربوط به آنها را ذكر كرده است. در مقدمه رواياتي در موضوع فضل قرآن، فضل كسي كه عالم به تأويل و قرآن باشد، آداب قرائت قرآن، و سدّ ابواب مسجد غير از باب علي (ع) آمده است.


ثعلبي، احمد بن محمد(...-427 ق)

ع402- الكشف و البيان المعروف بتفسير الثعلبي للامام الهمام أبو إسحاق أحمد بن المعروف بالإمام الثعلبي، 10جلد/ جلد 10، بيروت: دار إحياء التراث العربي، چاپ اول، 342 ص، عربي، وزيري (گالينگور).

كد پارسا: B38264

2 تفاسير اهل سنت

 با بيان خلاصه‏اي از زندگينامه مفسر آغاز مي‏شود و آن گاه ديدگاههاي او درباره مفسران بيان مي‏گردد. نويسنده عموم مفسران را به پنج گروه تقسيم مي‏كند: يك گروه اهل هوا و بدعت گذار، گروه دوم گرچه داراي تأليفات نيكي هستند، امّا اقوال و اباطيل بدعت‏گذاران را با سخنان سلف صالح آميخته‏اند. گروه سوم فقط به روايت و نقل اكتفا و از نقد و درايه پرهيز كرده‏اند. گروه چهارم با حذف اسناد و روايات دست به تأليف زده‏اند. در آثار گروه پنجم نقل و ارجاعات به حد افراط رسيده است. و يك گروه بدون حل مشكلات تفسيري قرآن و بيان احكام حلال و حرام، دست به تفسير قرآن زده‏اند. بر اين اساس او دست به تأليف اين تفسير زده و آن را جامع كليه مباحث مربوط به تفسير قرآن دانسته است.


جرار، بسام نهاد

عï زوال إسرائيل، نبوءة قرآنية أم صدفة رقمية. ‏(شماره 61)

تفاسير سوره‏ها


جزايري، ابو بكر جابر؛ محمد، خميس بن سعيد

ع403- والذين هم لفروجهم حافظون، جلد 1، بيروت: دار إحياء التراث العربي، چاپ اول، 398 ص، عربي، وزيري (گالينگور).

كد پارسا: B38293

2 تفاسير آيه‏اي؛ عفت(اخلاق اسلامي)

 تفسير روايي آيه والذين هم لفروجهم حافظون. نويسنده آيه را از آيات مهم قرآن شمرده و معتقد است در صورتي كه حقِ آن به درستي ادا شود و مسلمانان به مفاد آن به طور كامل عمل كنند، سعادتمند و بهشتي خواهند بود. وي شيوه‏هاي زندگي عصر جديد و اختلاط زن و مرد، نيز حضور زنان در مجامع و محافل مردانه را از آثار و پيامدهاي نفوذ و سلطه مكاتب ماركسيستي، سكولاريستي، سرمايه‏داري و امثال آن مي‏داند؛ و از آنها به عنوان مظاهر كفرورزي و عصيانگري ياد مي‏كند. فضيلت حفظ فرج از ديدگاه قرآن و احاديث پيامبر (ص)؛ مُجازات كسي كه حفظ فرج نكند؛ چيزهايي كه بايد فرج را از آنها حفظ كرد؛ دخول در دبر زن؛ ضررهاي حفظ نكردن فرج؛ راههاي درماني توبه، استغفار، ازدواج، روزه، گوش ندادن به غنا، تهذيب اخلاق، حجاب، خودداري از تبرّج، تحريم خلوت كردن با زن بيگانه، حرمت خروج زن با آرايش از منزل؛ صفات اهل جهنم و حالات آنها؛ صفات اهل بهشت؛ مشروعيت ختنه زنان، از مباحثي است كه بدانها پرداخته شده است.


جصاص، احمد بن علي(305-370 ق)

ï أحكام القرآن. ‏(شماره 328)

تفاسير فقهي