فلسفه و منطق

تعداد منابع: 16 اصلي و 0 ارجاعي

عيدي، حميد(ناقد و توصيف كننده)

377- نقد عقايد و بررسي نظرات انتقادي ابوالبركات بغدادي بر آراء و عقايد فلسفي شيخ الرئيس ابو علي سينا، خرم آباد: افلاك، چاپ اول/ 2000 نسخه، 685+6 ص، فارسي، وزيري (گالينگور)، بها: 50000 ريال، فهارس: اعلام، منابع: آخر كتاب.

شابك: 964-64131-67-4

كنگره: BBR569/4957

ديويي: 189/1

كد پارسا: B38154

عنوان متن نقد شده:

المعتبر، ابن ملكا، هبة الله بن علي

2 بغدادي، ابوالبركات ـ مخالفت با ابن سينا؛ ابن سينا ـ انديشه‏هاي ابن سينا ـ انديشه‏هاي فلسفي ابن سينا(فلسفه و منطق)

 گزارش و بررسي نقدهاي ابوالبركات بر آراي فلسفي ابن‎سيناست. انگيزه نويسنده، مقايسه آراي اين دو فيلسوف و برتري انديشه‎هاي ابن‎سيناست كه با بهره‏گيري از كتاب المعتبر ابوالبركات و كتابهاي فلسفي ابن‎سينا نگارش يافته است. موضوعاتي كه مؤلف به بررسي تطبيقي آنها پرداخته عبارت‎اند از: حقيقت جسم، حركت، مكان، خلأ، زمان، علم و اداراك، عقل و مراتب آن، جوهر و عرض، ذاتي و عرضي، قدم و حدوث، علت و معلول، توحيد، علم خداوند، آغاز خلقت و قضا و قدر. وي علاوه بر شرح حال كوتاهي از زندگينامه اين دو فيلسوف و مقايسه ديدگاههاي آن دو، به نقل و بررسي آراي برخي از فلاسفه بزرگ نيز اشاراتي دارد.

كد پارسا: B38004

عنوان متن شرح شده:

تهذيب المنطق و الكلام

2 تهذيب‏المنطق ـ شرح‏ها

 شرحي است بر كتاب "تهذيب المنطق" تفتازاني در علم منطق، كه از كتابهاي درسي در حوزه‏هاي علميّه است. تفتازاني كليات علم منطق را با عباراتي موجز بيان داشته و شارح ضمن تشريح پيچيدگي‏هاي كتاب، به توضيح مراد مصنف و بيان اسرار و رموز آن پرداخته است. محور مطالب كتاب، كه در يك مقدمه و دو مقصد و خاتمه بيان شده، عبارت‏اند از: تصور و تصديق، دلالت الفاظ، كليات خَمس، قضايا، نقيض، عكس، قياس، استقراء، تمثيل، صناعات خمس و اجزاي علوم.

كد پارسا: B38068

2 ملا صدرا ـ تأثير ملا صدرا

 پژوهشي است در سيماي ملاصدرا و انديشه‏هاي وي در شبه قاره هند. نويسنده با اشاره به نود تن از انديشمندان شبه قاره هند، اعم از شيعه و سني، كه مستقيم يا غيرمستقيم به شرح انديشه‏هاي ملاصدرا پرداخته‏اند، به ذكر تأليفات آنان در معرفي ملاصدرا و انديشه‏هاي وي اشاره و شرح حال آنان و آثار علمي آنان را بيان كرده است. وي معتقد است انديشه‏هاي فلاسفه عهد صفوي، به ويژه ملاصدرا و شيخ بهايي و ميرفندرسكي، در تمامي شبه قاره هند و در ميان تمامي مكاتب آن ديار رسوخ يافته است؛ گرچه نبايد تأثر اين فيلسوفان را از انديشه‏هاي اين ديار را ناديده گرفت.

عنوان‏به‏لاتين:

Selected descriptive bibliography of Islamic philosophy & theology

2 فلسفه و منطق ـ كليات فلسفه ـ منابع مرجع فلسفه ـ كتابشناسي فلسفه؛ اخلاق اسلامي ـ کلام ـ كليات علم كلام ـ كتابشناسي علم كلام(کلام)

 بر اساس حروف الفبا، به بيان و توصيف 253 كتاب در فلسفه و كلام و منطق پرداخته است. انگيزه نويسنده، دستيابي آسان‏تر دانشجويان و دانش‏پژوهان اين رشته به كتابهاي مرجع است. گزينش اين كتابها بر اساس ارزش علمي و تاريخي و در دسترس بودن آنها صورت گرفته است. نويسنده در زير هر يك از اين كتابها، چكيده‏اي از مشخصات كتاب‏شناختي، مكتب، مذهب، زمان و اهداف نويسنده، رئوس مطالب، موضوع كتاب و مقطع تحصيلي مورد استفاده را بيان كرده است.

كد پارسا: B38305

2 اتحاد عاقل و معقول

 شامل دو مقاله در اتحاد عاقل و معقول است. در مقاله نخست، دربردارنده مباحثي است چون: درجات عقل نظري، تعريف تعقل كه عبارت است از اتحاد عاقل با معقول، علم خداوند به ممكنات، و پاسخ به نقدهاي ابن سينا به نظريه اتحاد عاقل و معقول. مقاله دوم، عقل بسيط را عين معقولات مي‏داند و معتقد است نفس هنگام تعلق به يك منشيء، با عقل فعال اتحاد وجودي پيدا مي‏كند. جواب الاسئلة النصيريه، نام رساله ديگري از ملاصدرا است كه در پاسخ به پرسش فلسفي خواجه نصير الدين طوسي نگاشته شده است. به نوشته ملاصدرا، خواجه نصير در آغاز، طي نامه‏اي به شمس الدين خسرو شاهي، اين را از او پرسيده بود، اما چون پاسخ قانع كننده‏اي به او داده نشد، ملاصدرا خود، پاسخ پرسش‏ها را داده است.

كد پارسا: B38028

عنوان متن ترجمه شده:

الحكمة المتعالية في الأسفار العقلية الأربعة

2 الاسفار الاربعه ـ ترجمه‏ها و شرح‏ها

 ترجمه آزاد و روانِ كتاب اسفارِ ملاصدرا در ابواب تناسخ، ملكات نفس، و معاد جسماني و روحاني است. مترجم، ضمن ترجمه فارسيِ اسفار، در پاورقي به توضيح پيچيدگي و رموز آن پرداخته و با اشاره به حاشيه حكيم سبزواري بر اسفار، در كشف اين رموز و اسرار كوشيده است. مباحث محوري كتاب عبارت‎اند از: اِبطال تناسخ، ويژگيهاي انسان و نفس وي، اختلاف آرا در كيفيت معاد، شبهات جسماني، عذاب قبر، حشر خلايق، حشر قواي نباتي و قواي ادراكي و هيولا و ماده، ميزان، نامه اعمال، بهشت و دوزخ و كيفيت نعمتها و عذابهاي آن دو.

كد پارسا: B33553

عنوان متن شرح شده:

الحكمة المتعالية في الأسفار العقلية الأربعة

2 الاسفار الاربعه ـ ترجمه‏ها و شرح‏ها

 ترجمه و شرح اسفار اربعه ملاصدراست. كتاب اسفار، از مهم‏ترين كتابهاي فلسفي اسلامي است كه شرح و حواشي بسياري درباره آن نوشته شده، و از دير باز، از كتابهاي درسي حوزه‏هاي علميّه و دانشگاهها بوده است. نويسنده، در اين كتاب با تقرير درسهاي اسفار مصباح يزدي، به تعريف فلسفه و غايت آن و مباحث وجود پرداخته است. محور مباحث كتاب عبارت‏اند از: مفهوم وجود، اشتراك معنوي وجود، اصالت وجود، حقيقت وجود، تشخّص وجود، بي‏نيازي حقيقت وجود از علّت، وحدت و كثرت وجود، وجود ربطي، وجوب، امتناع و امكان، واجب الوجود و ماهيت نداشتن آن.

كد پارسا: B38304

2 مبدأ و معاد

 مبدأ و معاد پس از اسفار، از دقيق‏ترين كتابهاي ملاصدراست كه در دو فن ربوبيات و علم النفس تدوين شده است. در بخش ربوبيات مسائل مربوط به شناخت خداوند و صفات و چگونگي افعال او بيان و شرح شده است. اشاره به مبدأ وجود و بيان وجودي كه به مبدأ اوّل يعني خداوند اختصاص دارد و هيچ كثرتي در آن نيست، از ديگر مباحث اين قسمت است. در بخش دوم، چگونگي حشر و نشر موجودات، و نوع معاد بيان شده است.

كد پارسا: B38502

عنوان متن شرح شده:

نهاية الحكمة

2 نهاية الحكمة ـ شرح‏ها و گزيده‏ها

 نهاية الحكمة، از جمله كتابهاي آموزشي است كه در آن، مباني حكمت متعاليه با بياني برهاني و قلمي استوار بيان شده است. علامه طباطبايي در اين كتاب، نظريات خاص و بديع خود را بيان داشته است. ايجاز متن كتاب و دشواري محتوايي آن، نيز رجوع گسترده حكمت‏پژوهان به اين كتاب، توضيح ديدگاههاي علامه و تبيين عبارات و شيوه استدلالات را ضروري مي‏نمود؛ از اين رو شارح در پاورقي، به تشريح پيچيدگيهاي كتاب و بيان آرا و انديشه‏هاي ديگر حكماي اسلامي از جمله ابن سينا و ملاصدرا پرداخته است. محورهاي مورد بحث عبارت‏اند از: احكام كلي وجود، وجود مستقل و رابط، وجود ذهني و خارجي، امكان، وجوب، امتناع، ماهيت، مقولات عشر، واحد و كثير، قِدم و حدوث، علت و معلول، قوه و فعل، عقل و عاقل و معقول و احكام واجب تعالي.

كد پارسا: B38254

2 عقل در قرآن و حديث

 پژوهشي است درباره مفهوم عقل از ديدگاه قرآن و علم. نويسنده از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي به عنوان يكي از عوارض ايستادگي در برابر عقل ياد مي‏كند؛ و هدف نهايي خداوند از آفرينش انسان را، فيض بخشي به او و ايجاد آمادگي در وي براي كسب فضايل انساني مي‏داند. از ديدگاه وي، دنيا منحصر به كره زمين نيست و كل كائنات را شامل مي‏شود. به نظر او، حقيقت انسان همانا روان اوست و بدن، عنصر ثانوي وي است. از ديدگاه نويسنده، عقل امانتي است كه انسان در قبال آن بايد حساب پس بدهد. او منشاء اصلي مشكلات كنوني بشر را در دور ماندن از آموزشهاي آسماني مي‏داند؛ و رهبران شرق و غرب را مسئول اين نابسامانيها مي‏شمرد. كتاب شامل اين سرفصلهاست: قرآن و فلك، تمدن 2000، مسئله بشر و عواقب آن، افساد اسرائيليها در زمين، پيش‏زمينه‏هاي جنگ جهاني سوم، اهميت و جايگاه توحيد در اسلام.

كد پارسا: B33613

2 عقل ـ ارزش عقل؛ عشق و عقل(عرفان و تصوف)؛ دين و عقل(کلام)

 پژوهشي است در ارزش و اعتبار عقل. نويسنده معتقد است ارزش عقل در ظاهر بر كسي پوشيده نيست، اما در مقام عمل، اين فقها هستند كه فهم دين خدا را به شرع و تعبّد مي‏دانند نه عقل، و ناخواسته عقل را در مقابل دين قرار مي‏دهند. عارفان نيز عقل را در مقابل عشق قرار داده، در مقام كشف حقايق، آن را چون كوري عصازن مي‏دانند. در كلام هم، سنت‏گرايان اشعري افتخار مي‏كنند كه دين‏گرا هستند نه عقل‏گرا، بسان رقيب خود، معتزله. مؤلف شاخص ميزان عقلانيت را گستره آموزش آن مي‏داند و آموزش است كه بر محتواي فرهنگ، يعني آيينها، آداب و رسوم و عادتها، اثر مي‏گذارد. وي معتقد است آنچه امروزه آن را فرهنگ غرب مي‏نامند، از جمله ليبراليسم، دموكراسي، فردگرايي، حقوق بشر و گريز از پايبندي به آيين و خانواده، چيزي است كه در مسير آموزش و افسون‏زدايي به دست آمده و اين در طبيعت انسان نهفته است، نه تاريخ و جغرافياي آنان. مؤلف نتيجه مي‏گيرد كه عقل نه تنها بر سياست و فرهنگ، كه بر دين هم تقدم دارد؛ و وحي است كه بر عقل و عاقل نازل مي‏گردد. در پيوست كتاب، در چند مصاحبه با جرايد، به نقدهايي كه بر نظريات او شده پاسخ گفته است.

عنوان‏به‏لاتين:

Jadhawat wa Mawaqit

عنوان متن شرح شده:

جذوات و مواقيت

2 رسائل و مقالات فلسفي؛ عرفان و تصوف ـ كليات عرفان و تصوف ـ منابع مرجع عرفان و تصوف ـ رساله‏ها و مقالات عرفاني(عرفان و تصوف)

 پژوهشي است در برخي از مسائل فلسفي همراه با بيان اسرار حروف و اعداد. انگيزه نويسنده، پاسخ به اين پرسش است كه چرا پس از تجلّي حضرت حق بر كوه سينا، آن كوه فروريخت و سوخت، امّا بدن موسي (ع) نسوخت؟ نويسنده كه از حكماي بزرگ ايران درعصر صفويّه است، با ادبياتي ويژه خود، همراه با تطويل و آميختن فارسي به عربي و منثور به منظوم، به بررسي شماري از مسائل فلسفي و حِكَمي در قالب دوازده جَذْوه و 35 ميقات نموده است. محور مباحث كتاب عبارت‎اند از: مراتب طولي و عرضي موجودات، اوليّت و آخريت حق تعالي، عالم مجردات، عالم جسمانيّات، رابطه عالم كبير با عالم صغير، خسوف و كسوف عقلي، صدور عقول، عالم مُثُل و اسرار و رموز اعداد و حروف، در ضميمه كتاب، حواشي حكيم نوري آمده است كه ضمن تشريح غوامض كتاب، به منابع و مصادر آن نيز اشاره كرده است.

عنوان‏به‏لاتين:

Al-FھrھbI and His School

2 فارابي, ابو نصر ـ تأثير؛ فلسفه و منطق ـ كليات فلسفه ـ تاريخ فلسفه(فلسفه و منطق)

 آرا و انديشه‎هاي فارابي و نقش و تأثير وي را بر سير تكامل انديشه فلسفي اسلام بيان مي‎كند. هدف نويسنده، تبيين جايگاه والاي ابونصر فارابي در ميان متفكران اسلامي و تكريم شخصيّت وي است. وي نخست تاريخ فلسفه اسلامي را از قرن نهم تا يازدهم بيان مي‏كند و در ادامه، به بسط و تشريح انديشه‎هاي فارابي مي‎پردازد. مؤلف سپس آثار افلاطون و ارسطو را مورد مداقّه قرار داده و مي‎كوشد تا از اين طريق، چگونگي و ميزان تأثيرپذيريهاي فارابي را از ايشان شرح دهد. عنوان فصلهاي كتاب عبارت‎اند از: دوران فارابي و تمسّك به آراي وي، مباني شناخت‏شناسي فارابي.

كد پارسا: B38044

عنوان متن ترجمه شده:

الكلمات الوجيزة

عنوان متن ترجمه شده:

اللمعة الإلهية في الحكمة المتعالية

2 اللمعه‏الالهيه‏في‏الحكمه‏المتعاليه ـ ترجمه‏ها و شرح‏ها

 ترجمه دو رساله مختصر از ملا محمد مهدي نراقي در بيان معارف ديني است. مؤلف در اين دو رساله، پس از بررسي فلسفي وجود و ماهيت، به اثبات خداوند و صفات وي بر اساس مشرب حكماي الاهي پرداخته و با بيان اين كه حقيقت انسان، نفس اوست، به اتحاد نفس با بدن و مراحل تكامل نفس و ادراكات آن پرداخته است. بررسي راهنمايان الاهي و ضرورت نياز به رسول و امام و شرايط آنان، از ديگر موضوعات اين كتاب است. مؤلف، همچنين معاد جسماني و ثواب و عقاب و لذّت و درد را بررسي كرده است.

كد پارسا: B38474

عنوان متن شرح شده:

منطق التجريد

2 منطق‏التجريد ـ شرح‏ها؛ تجريد الاعتقاد ـ شرح‏ها(کلام)

 شرحي است بر بخش منطق كتاب تجريد الاعتقاد خواجه نصير الدين طوسي، كه به شيوه كتابهاي منطقي چون شفاء و اساس الاقتباس نوشته شده است. علامه در اين شرح، با تبيين مقاصد خواجه، به تشريح پيچيدگيهاي كتاب پرداخته است. از ويژگيهاي اين شرح، مي‏توان به جامع بودن آن اشاره كرد كه شارح به توضيح كلمات خواجه پرداخته است. عنوانهاي كتاب عبارت‏اند از: اقسام دلالت، كلي و جزئي، كليات خمس، مقولات عشر، تقابل، قضايا، تناقض، عكس، قياس، اشكال اربعه، استقرا، تمثيل، برهان، حد، جدل، مغالطه، خطابه و شعر. در پاورقي كتاب، محقق به توضيح متن و شرح پرداخته و مشكلات آن را توضيح داده است.

كد پارسا: B38076

2 هستي‏شناسي؛ فلسفه و منطق ـ كليات فلسفه ـ متون آموزشي فلسفه(فلسفه و منطق)

 تلفيقي از مباحث فلسفي و كلامي در موضوع معارف و اصول اعتقادي شيعه دوازده امامي است كه به انگيزه تدريس نوشته شده است. نويسنده با بهره‎گيري از كتاب اسفار اربعه ملاصدرا و كتاب كلامي تجريد الاعتقاد خواجه طوسي، به اختصار، به بيان مسائل فلسفي و كلامي پرداخته است. محور مسائل مورد بحث در اين كتاب عبارت‎اند از: مباحث وجود و ماهيت، واجب و ممكن و ممتنع، وحدت و كثرت، علت و معلول، صفات خداوند، حُسن و قبح، قاعده لطف، نبوت و عصمت، كرامات عصمت امام، مطاعن خلفا، حقانيت امام علي (ع)، معاد، ثواب و عقاب، ميزان و صراط، شفاعت، مرگ و احوال نفس.