عرفان و تصوف

تعداد منابع: 21 اصلي و 6 ارجاعي

تركه اصفهاني، علي بن محمد(  -835 ق)

ع276- تمهيد القواعد، شرح‏و‏حاشيه‏ محمد رضا قمشه‏اي(1241-1306 ق)؛ محمود قمي؛ باتصحيحِ سيد جلال الدين آشتياني(1306-  )، قم: بوستان كتاب قم، چاپ اول/ 2000 نسخه، 480 ص، عربي، وزيري (سلفون)، بها: 26000 ريال، فهارس: آيات، احاديث، اعلام، اماكن، كتب، اشعار، اصطلاحات.

فروست: آثار استاد آشتياني 19

شابك: 964-371-124-2

كنگره: BP283/3/T4GH9022

ديويي: 825/297

كد پارسا: B38129

عنوان‏به‏لاتين:

Tamhid al-qavaed

عنوان متن شرح شده:

قواعد التوحيد

2 عرفان و تصوف ـ كليات عرفان و تصوف ـ منابع جامع عرفان و تصوف

 به بررسي حقيقت توحيد از نگاه عرفان اسلامي پرداخته است. اين كتاب شرحي است بر قواعد التوحيد ابوحامد محمد اصفهاني و با توجه به شخصيت مؤلف و اتقان مطالب، كتاب از متون درسي حوزه‎هاي علميه در باب عرفان نظري است. مؤلف وجودشناسي را كه از مباحث اساسي در فلسفه و عرفان نظري است، به بهترين روش مورد بحث و اثبات قرار داده است. وجود شخصي، وجود مطلق، وجود معنوي، مراتب وجود و وحدت وجود از جمله مسائلي است كه وي براي اثبات توحيد حقيقي به آنها پرداخته و اثبات نموده است و بيان كرده است كه در وجود، هيچ گونه تعدد و تكثري نيست و آنچه در عالم است تجلّي و صورت آن اصل واحد است. ميرزا محمود قمّي و محمد رضا قمشه‎اي با حواشي خود، برخي از معضلات كتاب را توضيح داده‎اند. آقاي آشتياني نيز در مقدمه خود ضمن اشاره به مباني عرفان نظري، به بررسي شبهات تفتازاني در اين‎باره پرداخته است.

كد پارسا: B38143

2 (حايري‏، عبدالله(رحمت‏علي‏شاه ـ زندگي‏نامه؛ عرفان و تصوف ـ كليات عرفان و تصوف ـ منابع مرجع عرفان و تصوف ـ مجموعه‏هاي عرفاني(عرفان و تصوف)

 مجموعه اين مقالات در بزرگداشت شيخ عبدالله حائري (رحمت عليشاه) از دراويش سلسله نعمت اللهيه در عصر پهلوي اوّل است. نويسندگان در اين مقالات به شرح حال و ويژگيهاي روحي او پرداخته‎اند. تواضع و فروتني و زهد و استغناي او از جمله صفات مورد بحث در اين مقاله‏هاست. در اين مقاله‏ها همچنين از تأثير عرفان اسلامي وخصوصاً مولوي بر ادبيات هند و تأثّر وي از فرهنگ هند در اشعارش، سخن به ميان آمده است. تأثير وزن در شعر و موسيقي سماع، از ديگر بحثهاي اين مجموعه است. همچنين در اين مجموعه هانري كربن درباره پيش‎داوريهاي ديگران از تشيّع سخن گفته و شيعه را نه حاشيه‎اي بر اسلام، بلكه متن آن دانسته است.

كد پارسا: B38319

2 عرفان اسلامي ـ عرفان اسلامي در قرآن

 پژوهشي است درباره مفاهيم عرفاني قرآن كريم. نويسنده با انتقاد از تأليفات تكراري، هدف خويش را استخراج مفاهيم عرفاني قرآن به صورتي ابتكاري دانسته است. وي سپس وجوه و عناصر تأليف ابتكاري خويش را توضيح مي‏دهد و تكيه بر قرآن و كوشش براي دريافت مفاهيم و آشنايي با زواياي ناشناخته آن را، از جمله اين عناصر معرفي مي‏كند. وي با چنين ديدگاهي، اين عناوين را به بحث گذاشته است: كليدهاي معرفت، لباس تقوا، ويژگيهاي دوستان انسان، آب آسمان، ترس علما از خدا، اهميت رهبري نزد خدا، خدا بهتر است يا مشركان، فهم وجود از موسي و عيسي (ع) يا محمد (ص).

عنوان‏به‏لاتين:

14Essays in lslamic mysticism

2 عرفان و تصوف ـ كليات عرفان و تصوف ـ منابع مرجع عرفان و تصوف ـ رساله‏ها و مقالات عرفاني

 حاوي رساله‎هاي عرفاني از ابن عربي و لاهيجي است. محور مباحث اين رساله‎ها عبارت‎اند از: صفات خدا، كيفيت صدور موجودات، عالم خلق و ايجاد، تجلي حق در صفاتش، مفاتيح غيب و مراتب آن، مراتب علوم و محدوديتهاي ادراكات بشري. در اين مقاله‎ها از ديدگاه‏هاي ابن عربي درباره انسان كامل خليفه بودن و آيينه حق بودن او بحث شده است. ابن عربي معتقد است جهان آيينه حق تعالي است. در پايان اين كتاب هفت رساله از رسائل لاهيجي در توضيح اشعاري از مولوي و سنايي و عطار در تجليات اسماء و صفات الاهي و شرح حديث عماء و رساله ذكرّيه در فضيلت ذكر و آداب آن آمده است. لاهيجي از عرفاي قرن نهم هجري و از شارحان گلشن راز است. او با ذوق ادبي خود توانست افكار ابن عربي را در عرفان نظري به بهترين زبان بيان كند.

كد پارسا: B38128

عنوان متن شرح شده:

فصوص الحكم

2 فصوص الحکم ـ شرح‏ها

 به شرح و توضيح ديدگاههاي عرفاني محيي‏الدين بن عربي در كتاب فصوص الحكم مي‎پردازد. فصوص‎الحكم از جمله كتاب‎هاي آموزشي در عرفان نظري است و شرحهاي زيادي بر آن نوشته شده و اين نخستين آن شرحهاست. نويسنده، فصوص را در محضر شاگرد ابن عربي، يعني قونوي خوانده و در همان زمان به شرح آن پرداخته است؛ بنابراين توانسته دقايق و رموز فص‏هاي (فصلها) 27 گانه كتاب را تبيين نمايد، و معضلات فصوص را تشريح و اشارات و كنايات آن را رمزگشايي كند. نويسنده، انديشه‎هاي ابن‎عربي را در وحدت وجود، اسم اعظم، حقيقت محمديه، انسان كامل، ولايت، خيال و رؤيا را به بهترين وجه تشريح و تبيين كرده است.

كد پارسا: B33611

عنوان متن ترجمه شده:

الصوفية و السورياليتية

2 تصوف و سورئاليسم

 پژوهشي است درباره تصوف. نويسنده، بر خلاف بيشتر محققان كه تصوف را طريقه معرفت از راه كشفِ مبتني بر ذوق و اشراق مي‏دانند، معتقد است كه تصوف برخورد هنري با مذهب است. وي با استناد به نصوص صوفيانه و متون و آثار سوررئاليستي، به تبيين مشتركات ميان دو تجربه صوفيانه و تجربه سوررئاليستي پرداخته است. او به ويژه، آنچه را كه مربوط به مشاهده عالَم در دو سطح آگاه و ناخودآگاه است، بررسي كرده، از اين رهگذر مفاهيم نقطه عليا و وحدت وجود - كه در آن تناقضها زوال مي‏پذيرد - و همچنين مفاهيم خيال، عشق، و زيبايي‏شناسي و ابعاد مختلف آن را تبيين كرده است. مباحث كتاب در دو باب و يك مقدمه تنظيم شده است. در باب اول، مباحثي چون: معرفت، خيال, عشق، نگارش، بُعد زيباشناختي و در باب دوم مباحثي مانند: نگارش، شعريت انديشه، رؤيت و صورت ميان چشم سر و چشم دل، ابداع و شكل و شاعر صوفي مورد بحث قرار گرفته است.

كد پارسا: B33598

$ تعليقات شيخ حسنعلي نخودكي اصفهاني در پاورقي آمده است.

2 سير و سلوك ـ آداب سير و سلوك

 حاوي رهنمودهاي عارفانه شيخ محمد بهاري در آداب سير و سلوك است. وي اين رساله را در پاسخ يكي از شاگردانش كه عازم حج بوده و از او دستوري در آداب زيارت و سلوك خواسته، نگاشته و در آن از آداب حج و اسرار آن، آداب زيارت، توبه، مراقبه، رفاقت، سلوك با خانواده، و تربيت فرزند سخن گفته است. نويسنده در پايان، برخي از صفات عالمان حقيقي و عالمان سوء و رهنمودهايي را در پاسخ افرادي كه از او سؤالاتي نموده‏اند، بيان كرده است. رهنمود‏هاي نويسنده، آميخته‏اي از فارسي و عربي، شعر و نثر، لطايف و مطايبات، همراه با ارائه راههاي عملي عرفان و سير و سلوك است. در ملحقات كتاب، رهنمودهايي از سيد احمد كربلايي، ملا حسين‏قلي همداني و محمد بيدآبادي نيز آمده است.

عنوان‏به‏لاتين:

Mysticism in the World's Religions

2 عرفان و تصوف ـ كليات عرفان و تصوف ـ بررسي‏هاي تطبيقي؛ وحدت وجود(عرفان و تصوف)

 عرفان و مفاهيم عرفاني در اديان بزرگ جهان را مورد بررسي قرار داده، اصول آنها را با يكديگر مقايسه مي‎كند. نويسنده مي‎كوشد تا نقاط اشتراك و اختلاف اديان را در مسائل عرفاني مشخص نموده، عظمت و بزرگي مفاهيم عرفاني اديان شرقي را نشان دهد. وي در هر بخش، يكي از اديان جهان را مورد بررسي قرار داده، مباني عرفان آن را بازگو مي‎كند. عنوان فصلها عبارت‎اند از: بودا و نيروانا، تائو و شينتو، محمد و صوفيه، عرفان و تجربه ديني.

عنوان‏به‏لاتين:

Solomon's Ring: The life and teachings of a Sufi master

$ در اصل به زبان اردو چاپ شده است.

2 حكايات عرفاني

 مجموعه داستانهاي پندآموز اخلاقي است كه غوث عليشاه يكي از صوفيان هندي قرن نوزدهم نقل نموده است. اين مجموعه را يكي از مريدان وي با هدف حفظ و اشاعه فرهنگ عامه هند، و بزرگداشت ياد و خاطره مراد خويش نگارش و تدوين كرده است. غوث‏عليشاه در نقل داستانها كوشيده است تا مفاهيم اسلامي و صوفيانه هند را به نوعي در اين داستانها بگنجاند و در پايان هر داستان نيز مفاهيم و نتايج اخلاقي و ديني آن را بر شمارد. مؤلف در پايان كتاب شرح، حال مريدان و شاگردان غوث‏عليشاه را بيان مي‎كند.

كد پارسا: B38124

2 تصوف ـ رد تصوف

 بررسي و ردّ عقايد صوفيه است. نويسنده كه از علماي علم حديث در عهد صفويه است، با استناد به روايات اهل بيت (ع) به بررسي آراي صوفيه و رد آنها پرداخته است. وي با ذكر دلايل نقلي و عقلي، تعاليم عملي و نظري صوفيان را نقد كرده و آنها را بدعت‎گذار مي‎داند. وي با تَيمّن به عدد دوازده كه تعداد امامان معصوم است، در دوازده باب و هر بابي دوازده فصل، به افكار و اعمال صوفيه، از جمله حلول و وحدت وجود، كشف، سقوط تكليف، رياضت، رقص‏سماع، غنا، تساهل و تسامح با دشمن و ديگر بدعتهاي آنان پرداخته و در هر فصلي، با دوازده دليل آن را ردّ نموده است. در پايان، به برخي از مطاعن رهبران آنان اشاره شده است.

كد پارسا: B38436

$ عنوان اصلي ذكر نشده است.

2 تصوف ـ كليات تصوف ـ تاريخ تصوف

 پژوهشي است درباره تاريخ تصوف و تاثيرات آن در هند. نويسنده با استفاده از منابع تاريخي و تذكره‏هاي مشايخ صوفيه، با اشاره به پيدايش صوفيه در اسلام، ايران و عراق و مصر و شامات، به ايده‏ها و آيينهاي آنان پرداخته است. تصوف در هند و سلسله‏هاي تصوف و آيينهاي هر يك، از جمله چشتيه، سهرورديه، فردوسيه، كبرويه، شطاري، قادري، نقشبندي و مشاهير و تاليفات و مواعظ آنان، از موضوعات عمده مورد بحث در اين كتاب است. وي در اين بررسي، صوفيان هند را بيشتر از منظر تعامل آنان با پادشاهان و سياستمداران و از جنبه تأثير آنان بر مسائل سياسي و اجتماعي هند مورد بحث قرار داده و در ضميمه كتاب، به زنان صوفي و صوفيان جزاير هند نيز پرداخته است. سرفصلهاي كتاب عبارت‏اند از: پيدايش تصوف، سلسله صوفيه، مراكز صوفيه در هند، مشايخ و قلندران صوفيه، تعامل سنتهاي عرفاني هند با تصوف اسلامي.

كد پارسا: B38439

$ كتاب به صورت دست‏نويس مي‏باشد و حروف‏چين نيست.

2 شبستري، شيخ محمود ـ زندگي‏نامه؛ گلشن راز ـ شرح گلشن راز(عرفان و تصوف)

 شرح حال شيخ محمود شبستري و انديشه‏هاي عرفاني اوست. نويسنده با اشاره به سير تصوف در ايران، به بررسي زندگينامه شيخ محمود شبستري پرداخته و با اشاره به سفر‏هاي علمي و تأليفاتش، گلشن راز را كه شامل هزار بيت عرفاني و ادبي است، معروف‏ترين اثر او مي‏داند. اين كتاب به زبانهاي مشهور دنيا شرح شده و پاسخهاي منظوم شبستري به امير حسين هروي است. نويسنده در اين كتاب، با طرح برخي از اين پرسش و پاسخ‏ها، به توضيح و تفسير آ‏نها پرداخته است كه محور آنها عبارت‏اند از: فكر و انديشه‏ انسان، وحدت وجود و راز انا الحق گفتن حلاج و اتحاد عاشق و معشوق، جام جم، احوال سالكان، مقام نبوت و ولايت، وحدت و كثرت، مراتب وجود، سير صعود و نزول انسان و اصطلاحات عارفان.

كد پارسا: B33618

2 ولايت

 پژوهشي است در مفهوم و حقيقت ولايت. نويسنده، كه از اقطاب سلسله نعمت‏اللهي است، ولايت را از نگاه صوفيه به بحث گذاشته و از موضوعات زير سخن گفته است: حقيقت ولايت در قوس نزول و صعود، ولايت تكويني و تكليفي، تفاوت رسالت با ولايت، ارتباط اصناف مردم با ولايت، معاني ولايت در زبان مردم، تكاليف ولايي بندگان، آداب معاشرت با مردم، تكاليف و اِلزامات سالكان، موجبات تقويت ولايت، پيوند ولايت از قطب و مرشد تا خاتم پيامبران (ع) و تا آدم (ع)، نياز به مرشد و معلم. وي، ولايت را ركن اصلي ايمان مي‏داند كه در زمان پيامبر و امام، اين پيوند با بيعت مشخص مي‏شد و در زمان حاضر، با پيوند با مشايخ و اقطاب ولايت تعيّن مي‏يابد تا اين اتصال هيچ‏گاه قطع نگردد.

كد پارسا: B33565

2 تصوف ـ عقايد صوفيه

 مقايسه‏اي است بين دو ديدگاه شريعتمداران و ره‏پويان اهل طريقت. نويسنده با استناد به منابع اهل تصوف و عرفان، نخست به بررسي ديدگاههاي پيروان مذهب شريعت پرداخته و مشخصات و ويژگيهاي شريعت را بر شمرده است و آن‏گاه روش اهل طريقت و برخي از ديدگاههاي آنان را خصوصاً در مسئله وجود، توكّل, ذكر و واجبات بررسي كرده و به تكفير و انكار اهل طريقت از سوي برخي از فقها و فلاسفه اشاره كرده است. وي در تلاش است تا نوعي هم‏گرايي و هم‏نوايي بين اين دو ديدگاه ايجاد نمايد؛ از اين رو با توضيح شريعت فعال و تفاوت قايل شدن بين طريقت اهل سنت و تشيع، شريعت را نيز از راههاي وصول به حقيقت مي‏داند؛ چنان‏كه اهل طريقتِ حقيقي، راه وصول به آن را از راه شريعت مصطفي مي‏دانند.

كد پارسا: B38303

$ به ضميمه الكبريت الاحمر، محيي الدين عربي

2 عرفان اسلامي ـ بررسي‏هاي تطبيقي عرفان اسلامي؛ ابن عربي، محيي الدين ـ انديشه‏هاي ابن عربي(عرفان و تصوف)؛ عرفان و فلسفه(عرفان و تصوف)

 پژوهشي كلامي و عرفاني است كه در توضيح عقايد بزرگان اهل عرفان و تصوف و فلسفه نگاشته شده است. نويسنده سعي كرده است بين آراي فلاسفه و عرفا، وحدت موضوع را اثبات كند. او با بيان اينكه عرفا و فلاسفه به دو دسته اهل نظر و استدلال و اهل كشف و عيان تقسيم مي‏شوند و هر كدام از اين دو طايفه داراي تأليفاتي هستند، كوشيده است ديدگاهها و مباني كلامي هر يك از اين دو گروه را توضيح و موافق يكديگر جلوه دهد. وي در آغاز، عقيده محيي الدين بن عربي را بررسي كرده، پاره‏اي از حالات او را آورده است. آن‏گاه به بررسي بعضي از سخنان منسوب به محيي الدين پرداخته و معاني صحيح آنها را توضيح داده است. نويسنده در اين قسمت، به تفصيل، علل مجمل‏گويي اهل طريقت را بيان كرده، آنها را در اين خصوص معذور شمرده است. در پايان، پاره‏اي از ضوابط كلي علم كلام، تبيين و روش تحقيق آنها بررسي شده است.

عنوان‏به‏لاتين:

A dictionary of Mystic Quotations

2 عرفان و تصوف ـ كليات عرفان و تصوف ـ منابع مرجع عرفان و تصوف ـ اصطلاحنامه‏هاي عرفاني

 مجموعه‏اي است از احاديث، امثال و اقوال بزرگان دين و مشايخ تصوف كه از پنجاه متن اصلي استخراج و به صورت فرهنگ‏نامه تنظيم شده است. نويسنده با بهره‏گيري از متون عرفاني مشايخ صوفيه، به تدوين اين مأثورات بر اساس حروف الفبايي پرداخته است. وي ضمن بازگويي منابع مأثورات، آنها را ترجمه كرده و ديدگاههاي متنوع صوفيان و سير تحول عقايد آنان را بيان كرده است. نگارنده در پايان كتاب، بر اساس حروف الفبا، گويندگان اين مأثورات و مفاهيم و اصطلاحات آنها را ذكر كرده است.

كد پارسا: B38079

عنوان متن ترجمه شده:

رسالة الولاية

$ عنوان ديگر: طريق عرفان

2 كشف و شهود

 بررسي چگونگي علم معنا از نگاه عرفان اسلامي است. نويسنده با استناد به آيات و روايات و با توجه به مباني فلسفي و ديدگاه‏هاي عرفاني خويش، معتقد است كه در وراي اين عالَم ظاهر، باطني است و راه‏يابي به عالم باطن براي هر سالِكي امكان‏پذير است و با ورود به اين عالم، ملكوت و حقايق آن براي انسان مشهود و حتي مي‏توان جمال يار را بدون نقاب با چشم دل مشاهده كرد. وي نتيجه مي‏گيرد كه روح اديان الاهي، خصوصاً اسلام، پرورش انسان، و هدايت نفس و عبور دادن آن از عالم حواس به عالم مثال و از آنجا به عالم ملكوت است.

كد پارسا: B38103

عنوان متن ترجمه شده:

مشارق أنوار القلوب و مفاتح أسرار الغيوب

2 سير و سلوك ـ آداب سير و سلوك؛ مشارق‏انوارالقلوب‏ومفاتح‏اسرارالغيوب ـ ترجمه‏ها(عرفان و تصوف)

 دستورالعملهاي عرفاني در باب سير و سلوك است. نويسنده، در ابواب دهگانه كتاب، اسرار و رموز محبت و حالات و مقامات سالكان را مورد بحث قرار داده است. نويسنده، عشق را تنها خميرمايه سالك در تمامي مراحل سلوك و تنها وسيله وصول به قُرب الاهي مي‎داند و با اندرزهاي عارفانه كه همراه با شعر و حكايت است، سعي در مجذوب نمودن سالك دارد. هلموت ريتر، در مقدمه‎ايي كه بر كتاب نوشته، از عشق حقيقي و مجازي و تأليفات علماي اسلامي در اين باب سخن گفته است.

عنوان‏به‏لاتين:

The Role of the Bektashis in Turkey's National Struggle

2 بكتاشيه؛ تصوف در تركيه(تاريخ و جغرافي)؛ بكتاشيه(عرفان و تصوف)

 ساختار و اصول عقايد فرقه بَكتاشيه تركيه را بيان نموده و نقش ايشان را در مناقشات ملي اين كشور در سالهاي 1918 تا 1923 شرح مي‏دهد. نويسنده، نخست شمه‏اي از تاريخ بَكتاشيه و نحوه تشكيل آنها را بازگو كرده، وضعيّت تصوف در دوران حكومت عثماني را بيان مي‏نمايد. بررسي نقش صوفيه در مناقشات ملي، جايگاه اجتماعي - سياسي بكتاشيه در تركيه، منابع مالي بكتاشيه و وضعيت كنوني صوفيه در تركيه، از جمله مهم‏ترين مطالب كتاب است. عنوان فصلهاي كتاب بدين شرح است: صوفيه در تاريخ تركيه، نقش صوفيه در مناقشات ملي، پس از نبرد.

كد پارسا: B38491

2 احرار، عبيدالله‏بن‏محمود؛ نقشبنديه ـ آداب و عقايد نقشبنديه(عرفان و تصوف)

 اين مجموعه حاوي ملفوظات، رقعات و خوارق عادات خواجه عبيد الله احرار است. مير عبد الاول نيشابوري، نكات عرفاني، اجتماعي، تاريخي، آداب و رسوم و تعليمات طريقه نقشبنديه را با يك واسطه از بنيان‏گذار اين طريقه، يعني خواجه بهاء الدين نقشبند نقل مي‏كند و با اشاره به زندگاني عبيد الله احرار، به تأثير عرفاني او در مريدانش و تأثير سياسي او در پادشاهان و واليان عصر خود پرداخته است. در بخش دوم كتاب، نويسنده 42 رقعه و مكتوب درباره احرار جمع آوري كرده و در بخش سوم، مولانا شيخ كه از مريدان خواجه عبيد الله احرار است، به ذكر 217 خرق عادت و كرامات خواجه احرار پرداخته است. عنوانهاي كتاب عبارت‏اند از: طريق معرفت خداوند، نياز مريد به مراد، آداب شيخ و مريد، سلسله خواجگان احرار، حقايق و لطايف احرار، خوارق و كرامات احرار، اخلاق و حكايات احرار.

عنوان‏به‏لاتين:

Pilgrims of Love

2 نقشبنديه ـ آداب و عقايد نقشبنديه

 اصول اعتقادات و مناسك مذهبي صوفيان نقشبندي را بيان و خاستگاه آنها را شرح مي‏دهد. نويسنده، عوامل مؤثر در گسترش چشمگير اين فرقه را از پاكستان به اروپا، افريقاي شمالي و كشورهاي حوزه خليج فارس توضيح مي‏دهد. وي اعتقاد دارد كه برخي از مراسم مذهبي ايشان با عوامل قومي و نژادي پيوند خورده است و مي‏كوشد تا نحوه تبلور ملاحظات قومي را در مناسك مذهبي نقشبنديان پاكستان نشان دهد. عنوان فصلهاي كتاب عبارت‏اند از: كرامت، ولايت، لنگر، مريد، سكون، زيارت و دعا.