جامعه‏شناسي

تعداد منابع: 16 اصلي و 10 ارجاعي

اصغر علي، عذرا

E109- ظهور فمينيسم در ميان زنان مسلمان هند 1920-1947، آكسفورد: انتشارات دانشگاه آكسفورد، 291 ص، انگليسي، رقعي.

شابك: 0195791525

كد پارسا: B61478

عنوان‏به‏لاتين:

The Emergence of Feminism Among Indian Muslim Women, 1920-1947

2 فمينيسم ـ فمنيسم در جوامع اسلامي

 تلاشهاي گسترده و مستمري را كه گروههاي مختلف جامعه هند، اعم از دولتمردان، مبلغان مسيحي، اصلاح‏گران اجتماعي و جمعيتهاي زنان، در جهت آزادي فعاليتهاي زنان مسلمان هندي انجام داده‏اند، بيان مي‏كند. نويسنده، مي‏كوشد تا ريشه‏هاي فمينيسم هند را بيابد و به اين پرسش اساسي پاسخ دهد كه آيا نهضت فمينيسم اسلامي هند، حركتي خودجوش و دروني است و يا آن كه تحت تأثير عوامل و تحريكات خارجي شكل گرفته است. وي با اين نظريه كه زنان مسلمان هند به دليل خصومتهاي ملي‏گرايان افراطي به حاشيه جامعه رانده شده‏اند، مخالفت مي‏ورزد و آگاهيهاي زنان از محدوديتهاي تحميل شده بر خويش و الگوي جديد روابط زن و مرد را شالوده نگرش جديد زنان مسلمان به جايگاه خود در جامعه مي‏داند. او در بخش پاياني كتاب، چنين نتيجه مي‏گيرد كه فمينيسم اسلامي هند، پاسخي مستقيم و مناسب به غرب و نظام حكومتي غربي است.

كد پارسا: B33552

$ عنوان اصلي ذكر نشده است.

2 روش تحقيق اجتماعي؛ انديشه‏هاي اجتماعي ـ اثبات‏گرايي(جامعه‏شناسي)؛ انديشه‏هاي اجتماعي ـ هنجارگرايي(جامعه‏شناسي)

 گامي است در ارائه روش‏شناسي در حوزه علوم اجتماعي كه تا حد بسياري با اعتقادات و شخصيت فرهنگي مسلمانان تناسب داشته باشد و به مشكلات اجتماعي آنان پاسخ دهد و جانشين روش‏هاي مسلّط بر فرهنگ آنها شود. نويسنده، كاوشگرانه و نقادانه، اثبات‏گرايي غربي و همه مكاتب و گرايش‏هاي مختلف آن را بررسي كرده است. آن‏گاه به ويژگي‏ها و خطوط كلّي اسلامي پرداخته و ضمن بررسي و نقد ديدگاههاي اثبات‏گرايان در جهان غرب، به كاستي‏ها و ضعف‏هاي آنها پرداخته است. مؤلف، با محور قراردادن وحي به عنوان منبعي از منابع شناخت در كنار هستي، كوشيده است تا توازن خدادادي جهان، انسان و نواميس هستي در حوزه شناخت تحقق يابد.

كد پارسا: S22616

مقالات اين مجموعه: أزمة الثقافة العربية الإسلامية، العالم الإسلامي و صدام المحداثة، 21-31؛ أزمة الثقافة في بلداننا، 32-41؛ النزعة الإنسانية و العقلانية في الإسلام، 42-59؛ نحن و الآخرون، النهضة و الإصلاح و الثورة منذ قرن، 61-85؛ الثقافة و السياسة في العالم العربي، الإسلام والسياسة، 101-113؛ الثقافة و السياسة في العالم العربي، 114-127؛ الفكر العربي- الإسلامي و التنوير، 135-149؛ تاريخ الثقافة و الدين في المغرب، 167-183؛ الإسلام في المغرب الحديث، 184-192؛ العالم السلامي إلي أين؟، 193-198

2 تمدن اسلامي ـ عوامل افول تمدن اسلامي؛ تمدن اسلامي ـ تهديدها و مشكلات تمدن اسلامي(جامعه‏شناسي)

 گفتاري است درباره كاستيهاي فرهنگ اسلامي و اُمّت مسلمان در جهان. مؤلف، ضمن مقايسه اندوخته‏هاي فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي مسلمانان با برخي از تمدنهاي متأخر، عوامل ركود و مناقشات فرهنگي مسلمانان را بررسي مي‏كند و به ارزيابي تأثير آن بر اقتصاد و نقش جهاني كشورهاي اسلامي مي‏پردازد. عنوانهاي مورد بحث در كتاب عبارت‏اند از: بحرانهاي فرهنگي عربي اسلامي، مقايسه ژاپن با جهان عرب، غفلت اعراب از فلسفه چين و هند، رابطه متقابل سياست و فرهنگ در جهان عرب، آينده جهان اسلام.

كد پارسا: B38329

2 خانواده ـ مشكلات خانواده

 نويسنده براي بررسي مشكلات خانواده‏ها و راه حلهاي آنها با استناد به آيات و احاديث و منابع قديم و جديد جامعه‏شناسي و روان‏شناسي، كوشيده است انواع مشكلات مزبور را بررسي و راه‏ حلهاي آنها را معرفي كند. از ديدگاه وي، اين مشكلات انواع گوناگوني دارد و راه‏حلهاي آنها نيز متفاوت است. به نظر او، اگر مشكلات ياد شده حل ناشده باقي بماند، يقينا به فرو پاشي خانواده‏ها مي‏انجامد و اساس زندگيهاي مشترك خانوادگي را متزلزل مي‏سازد. سر فصلهاي كتاب عبارت‏اند از: خشونتهاي خانوادگي و تأثير آن بر فرزندان، خيانت زن و شوهر به يكديگر، ازدواج اجباري، انحرافات جنسي، فرار دختران و عوامل آن، ربودن زنان و كودكان، عوامل زنا با محارم، حكم انحرافات جنسي از ديدگاه اسلام، مشكلات ازدياد جمعيت، پناه بردن به انواع مخدرات و حكم شرعي آن، تعدد زوجات، تجرد و مشكلات آن، فقدان يكي از والدين بر اثر مرگ و طلاق، ناسازگاري زن و شوهر، مشكلات آموزشي اوقات فراغت، بيماريهاي رواني، مشكلات مسلمانان در كشورهاي غربي، علل ازدياد طلاق.

كد پارسا: B31686

2 اصلاحات؛ خميني، سيد روح الله ـ انديشه‏هاي امام خميني ـ انديشه‏هاي سياسي اجتماعي امام خميني(شخصيت‏شناسي)؛ اصلاح‏گرايي ديني(کلام)

 بررسي مهم‏ترين مسائل توسعه سياسي، اجتماعي و فرهنگي از نگاه امام خميني (ره) است. نويسنده نخست به معرفي مواضع و جريانهاي مختلف و عمده فكري - سياسي جامعه در زمينه نوسازي پرداخته و آن‏گاه عمده‏ترين نظريات توسعه و نوسازي پس از جنگ جهاني دوم را بررسي كرده است. وي سپس موضوعاتي مانند عقلانيت، توسعه اقتصادي، دموكراسي، آزادي و برابري را از ديدگاه امام خميني تحليل، و در نهايت، ديدگاه وي را درباره ايده‏ها، مفاهيم جديد و شاخصه‏هاي آنها و دستاوردهاي تمدن جديد تبيين كرده است.

عنوان‏به‏لاتين:

L 'Islam et l'Originarisme Historique

2 تمدن اسلامي ـ ويژگي‏هاي تمدن اسلامي؛ فلسفه تاريخ(تاريخ و جغرافي)

 درباره اصولي است كه تمدن و فرهنگ انساني بر آن قرار گرفته و كمال انساني و ارزشهاي فرهنگي از آن سر چشمه مي‏گيرد؛ اصولي كه بيانگر و راهگشاي خلافت انسان در زمين است. نويسنده كه از اصلاح‏گران است، براي در انداختن طرحي نو، كتاب را تأليف كرده است و در پايان، با محققان اين مسئله، از جمله حسن حنفي، درباره عهد دهري و تاريخ و اسلام و فلسفه تاريخ به بحث مي‏پردازد.

عنوان‏به‏لاتين:

Religion and Culture in Medieval Islam

2 تمدن اسلامي ـ تاريخ تمدن اسلامي؛ اسلام و ديگر اديان(اديان و فرق)؛ اشاعره ـ عقايد اشاعره(اديان و فرق)؛ اخلاق اسلامي ـ قرآن و علوم قرآني ـ اسلوب ادبي و بياني قرآن(قرآن و علوم قرآني)

 به بررسي وضعيت اسلام و فرهنگ اسلامي در سده‎هاي مياني مي‎پردازد. نويسنده در اين اثر، تعاملات مسلمانان و مسيحيان را بررسي كرده، چگونگي تأثير پذيري ايشان از يكديگر را شرح مي‎دهد. وي، در ادامه ادبيات هنرهاي اسلامي از جمله معماري را مورد مداقه قرار داده و آثار ابن جوزي را معرفي و نقد مي‎كند. مؤلّف، سپس آراي كلامي اشاعره را بيان كرده و آن‏گاه پيش‏رفتهاي علمي، به ويژه ستاره‏شناسي، اماكن مقدّسه و بزرگان اسلامي در اين دوران را يادآور مي‏شود. وي، در پايان مشتركات ديني مسلمانان را با مسيحيان و يهوديان شرح مي‎دهد.

عنوان‏به‏لاتين:

A critical study on tolerance

2 تساهل و تسامح در قرآن

 نويسنده، نخست به معناي لغوي و اصطلاحي تساهل و تسامح و كاربرد آن در فرهنگ غرب اشاره كرده و با تحليل مباني تساهل و تسامح از ديدگاه فرهنگ غرب، به ارزيابي آن از نظر اسلام پرداخته و نتيجه گرفته است كه در برابر اصول دين و احياي ارزشها، و در مقابل زورگويي افراد متجاوز، نه تنها نبايد تساهل كرد، بلكه بايد قاطع بود. نويسنده، محدوده تساهل و تسامح را در حقوق شخصي و معاشرت با افراد جامعه مي‎داند و معتقد است بايد با مردم با مهرباني و مدارا رفتار كرد و حتي در دعوت كافران به حق نيز با زبان خوش سخن گفت، ولي در مقابلِ تجاوزِ آنان ايستاد. وي، در پايان با بررسي پيامدهاي تساهل و تسامح به شبهات اين موضوع پاسخ داده است.

كد پارسا: B38250

2 جهاني شدن ـ پيامدهاي جهاني شدن

 به بررسي جهاني شدن، و آثار مثبت و منفي آن بر فرهنگ و اقتصاد جهان مي‏پردازد. نويسنده، معتقد است جهاني شدن اقتصاد حاصلي جز فقر و پريشاني اقتصادي، فرهنگي و ديني كشورهاي ضعيف ندارد. او براي نمونه به مؤسساتي چون صندوق بين‏المللي پول، سازمان ملل، و سازمان تجارت جهاني (گات) اشاره مي‏كند و آنها را از عوامل فشار بر كشورهاي فقير و عامل گسترش فساد اخلاقي و فقر و بي‏هويتي مي‏داند. وي، براي نيفتادن در اين دام، مسلمانان را به اجراي اسلام، تشكيل حكومت اسلامي، تنظيم روابط و ايجاد سازمانهاي متناسب با ارزشهاي اسلامي فرا خوانده و معتقد است تنها از اين راه مي‏توان از گندابهاي سرمايه‏داري و كمونيسم نجات يافت.

كد پارسا: B38054

عنوان متن ترجمه شده:

الحوار في القرآن الكريم

2 آداب گفتگو ـ آداب گفتگو از ديدگاه قرآن

 بررسي گفت‏وگو و مناظره در قرآن است. نويسنده، با اشاره به موضوع مباحثه و مناظره، قرآن كريم را كتاب گفت‎وگو و مناظره دانسته است. وي، با اشاره به گفت‎وگوي قرآن با مشركان، بت‎پرستان، اهل كتاب و ديگر اقوام و افراد، به روشهاي گفت‎‏وگو، شناخت مخاطبان و شخصيت آنان، محيط گفت‎وگو، موضوع بحث و انواع گفت‎وگو از حيث پرسش و پاسخ، پرسش از ديگران و پيامبر (ص) پرداخته و در پايان، به برخي از گفت‎وگوهاي پيامبران با اقوام و سران شرك پرداخته و نكات بديع و شيوه‎هاي مؤثر هر يك را توضيح داده است.

عنوان‏به‏لاتين:

Ekhtelafieh

2 اختلاف سياسي

 در بيان اختلافات بشر از جنبه‎هاي مادي و معنوي و بررسي تفاوت گونه‎هاي مختلف در دنياست. پرسش نويسنده، آن است كه آيا ممكن است تمام انسانها زماني بر يك رأي و نظر اتفاق پيدا كنند، و آيا اتفاق به صلاح بشر است يا اختلاف. وي، پس از طرح مباحثي در اين زمينه نتيجه مي‎گيرد چون چنين اتفاقي تا كنون روي نداده، پس اختلاف آرا به صلاح حال بشر و آسايش جامعه است. مؤلف، با بهره‎گيري از آيات، روايات و منابع فلسفي، به بررسي فلسفه اين اختلافها و فوايد آن مي‎پردازد، و يكي از فوايد اختلاف را شوق و حركت به سوي علم و دانش مي‎‎داند و معتقد است اگر در امري اختلاف نباشد، واردين در آن امر، چندان هيجان به سوي آن نخواهند داشت. وي آن‎گاه اختلافات در دنيا را به نُه دسته تقسيم مي‎كند. اختلافات انسانها از جنبه‎هاي مختلف، اختلاف زمان، مكان، جمادات، و حيوانات از جمله تقسيمات اين اختلاف هستند.

كد پارسا: B33574

2 جامعه مدني

 نويسنده با تشريح مفهوم جامعه مدني از ديدگاه جامعه‏شناسي و فلسفي و حقوقي، به سه لايه مردم، تشكل‏هاي مردمي و قوانين برخاسته از ديدگاه‏هاي آنان پرداخته و تكثرگرايي، حاكميت روح تسالم و تسامح و قانون‏گرايي را از شاخصه‏هاي آن دانسته است. مؤلف با بررسي انديشه دموكراسي در نظام مبتني بر ولايت فقيه، به نقش مردم و رأي آنان پرداخته و سپس با بررسي آزادي و اقسام آن، پلوراليسم ديني را نقد كرده است. محدوده ولايت فقيه، ولايت فقيه و آزادي، ولايت فقيه و مشورت و حقوق بشر، و حقوق بشر اسلامي، از ديگر محورهاي اين مجموعه است. وي در اين مجموعه كوشيده است تا انديشه‏هاي اصلاح طلبان ايران را در برپايي جامعه مدني و پيامدهاي آن نقد علمي كند.

عنوان‏به‏لاتين:

Orientalism: A Reader

2 خاورشناسي ـ تاريخ خاورشناسي؛ خاورشناسي ـ نقد خاورشناسي(جامعه‏شناسي)

 گزارشي تحليلي از مسئله شرق شناسي و پيشينه تاريخي آن است. نويسنده با هدف پاسخ‏گويي به انتقادات ادوارد سعيد از آثار شرق شناسانان، نخست تاريخچه شرق‏شناسي و مطالعات عربي در انگلستان، فرانسه و آلمان را بازگو نموده و آن‏گاه خاستگاههاي نگرش منفي مستشرقان به اسلام را بيان مي‏كند. عنوان فصلهاي كتاب بدين شرح است: بحران شرق‏شناسي، ظهور شرق‏شناسي، حمله به شرق‏شناسي، پاسخ به حملات، ارزيابي حقيقت.

عنوان‏به‏لاتين:

A research on the secular and religious soieties

jame , eye barin

2 جامعه ديني؛ جامعه مدني(علوم سياسي)

 رويكردي نو به جامعه مدني و ديني و ارائه جايگزين براي اين دو است. نويسنده معتقد است جامعه برين، قرائتي از جامعه ديني است، كه هم داراي مؤلفه‏هاي ديني و هم داراي تمام ويژگي‏هاي جامعه مدني است. وي، با هدف پيرايش، تكميل و سامان دادن منازعات در باب جامعه مدني و ديني و نسبت بين اين دو، و با استفاده از منابع فلسفي، تاريخي، سياسي، حقوقي، روايي و فقهي، نخست تبارشناسي جامعه مدني را در چهار مقطع (دوران باستان، ميانه، مدرنيته و پسامدرن) بررسي كرده و سپس، مؤلفه‏ها، مباني و بستر رويش، رشد و گسترش جامعه مدني با قرائت امروزي را مطرح نموده است تا زمينه مقايسه آن با جامعه ديني فراهم آيد. مؤلف در ادامه، قرائت‏هاي مختلف از جامعه ديني و مؤلفه‏هاي جامعه ديني‏ را از قرآن و سُنت تشريح كرده و آن‏گاه به مقايسه و بيان تناسب ميان اين دو پرداخته است.

عنوان‏به‏لاتين:

Woman: the superior Being

2 زنان ـ نقش زنان

 در بيان شخصيت زن و توانمنديهاي وي در عرصه‏هاي مختلف زندگي اجتماعي است. نويسنده، معتقد است پرداختن به توانمنديهاي زنان و استفاده از انديشه آنان، بايد يكي از محورهاي مهم توسعه به شمار آيد. وي عقيده دارد: نبودن زنان در مديريتهاي كلان جهاني، دليل بر ناتواني آنان نيست، بلكه حاكي از ستمي است كه مردان در حق آنان روا داشته‏اند. مؤلف، با بهره گيري از آيات، روايات، تاريخ و فقه، ابتدا به بررسي قدرت و توانمنديهاي زن در عرصه‏هاي مختلف علمي و مديريتي پرداخته و آن‏گاه مباحث زير را به بحث گذاشته است؛ هويت و ماهيت زن و لطافتهاي ظاهري و باطني او، شخصيت و جايگاه زن در قرآن و روايات، مسئوليت زن در نظام خلقت، حقوق زنان از نگاه فقه شيعه و سني و مسئوليتهاي اجتماعي زن از نگاه فقها. نويسنده معتقد است زنان در كارهاي مديريتي بر مردان برتري دارند.

كد پارسا: S33506

مقالات اين مجموعه: هويت‏شناسي مذهبي و باورهاي ديني ايرانيان، عماد افروغ، 1-24؛ ارزش‏ها و سنت، ادوارد شيلز، 25-37؛ تغيير نگرش‏ها و راديو - تلويزيون، مسعود كوثري، 39-59؛ شكاف نسل‏ها، هادي جليلي، 61-85؛ مقدمه‏اي بر رفتارشناسي جوانان - جوانان چگونه مي‏بينند؟ چگونه مي‏انديشند؟، دبيرخانه شوراي فرهنگ عمومي، 87-141؛ اخلاق در كتاب‏هاي كودكان، محمد جواد غلامرضا كاشي، 143-187؛ تلقي از جهان و تغييرات فرهنگي ناشي از آن، تقي آزاد ارمكي، 189-204؛ سنجش احساسات و نظر مردم نسبت به حيات اجتماعي، هوشنگ نايبي، 205-219؛ نقش خانواده به عنوان اولين پايگاه تربيتي، علي قائمي، 221-235؛ نگاهي به ارتباط فرهنگ و آموزش و پرورش، عليرضا عصاره، 237-246؛ جامعه‏شناسي ورزش: ديدگاه‏ها و نظريه‏ها، محمد مهدي رحمتي، 269-293؛ حجاب‏هاي فرهنگ، فرنگيس آلمال، 295-309؛ بررسي جامعه‏شناختي تصوير زن در فرهنگ ايران، زهرا لقمانيان، 311-326؛ نقش هيئت‏هاي مذهبي زنان در روند توسعه، زهرا حيدرزاده، 349-360؛ جامعه‏پذيري سياسي، محمود شارع‏پور، 361-393

2 سياست‏هاي فرهنگي؛ ارزش‏ها و سنت‏ها(جامعه‏شناسي)؛ هويت ديني(جامعه‏شناسي)

 تدوين مطالعات و پژوهش‏هاي موردي است كه به صورت مقاله و گزارش درباره فرهنگ عمومي تدوين شده است. انگيزه نويسندگان از تدوين اين مقاله‏ها، رهيافتي جديد به مباحث فرهنگي براي سياست‏گذاري در اين زمينه‏هاست. برخي از موضوعاتي كه نويسندگان بدان پرداخته‏اند عبارت‏اند از: هويّت‏شناسي مذهبي و باورهاي ديني ايرانيان، ارزش‏ها و سنت‏ها، نقش خانواده و رسانه‏ها، حجاب‏هاي فرهنگي، رويكرد اقتصادي به فرهنگ، رفتارشناسي جوانان، جامعه‏شناسي ورزش، جامعه‏شناسي فرهنگ زن، جامعه پذيري سياسي، آموزش و پرورش و فرهنگ و نقش، شكاف نسل‏ها.