هنر

تعداد منابع: 12 اصلي و 3 ارجاعي

حسيني اصفهاني، سيد مرتضي

650- جايگاه هنر در فرهنگ ديني، ويراسته محسن ملا كاظمي اصفهاني، 2جلد/ جلد دوم، قم: فرهنگ قرآن، چاپ اول/ 1000 نسخه، 301 ص، فارسي، وزيري (شميز)، بها: 12000 ريال.

شابك: 964-93177-7-5 ج 2

كنگره: BP232/8/H45J2

ديويي: 297/487

كد پارسا: B30825

2 هنر در قرآن و حديث؛ معجزه؛ جنبه‏هاي عرفاني هنر(هنر)

 به تبيين هنر از ديدگاه قرآن مي‏پردازد و معجزات پيامبران و اولياي خدا را با اين ديد كه هنر الهي هستند بررسي مي‏كند. نويسنده، ابتدا با بيان اين‏كه هنر داراي منشأ الهي است، به بررسي هنر از ديدگاه فلسفي وعرفاني مي‏پردازد و در ادامه هنر اسلامي را مورد تجزيه و تحليل قرار مي‏دهد. مباحث كتاب، در بردارنده واژه‏هايي است نظير: خلافة اللهي، فضل؛ تهذيب نفس؛ ربوبيت الهي؛ وجود فتنه‏ها و بلاها. وي با برشمردن چهره‏هاي قرآني، به بيان زندگي و برخي از معجزات آنان مي‏پردازد كه حكايت از هنر آنها مي‏كند. همچنين به مباحثي درباره هنر مرسوم؛ ترغيب قرآن به هنر؛ انسان و هنر؛ هنر در سايه پرورش و ربوبيت الهي؛ هنر در قالب انسان‏هاي نمونه؛ فرازهايي از هنر حضرت آدم (ع)، حضرت موسي (ع)، حضرت عيسي (ع) و هنر حضرت سليمان پرداخته است.

عنوان‏به‏لاتين:

Decors d'Islam

2 معماري ـ نقوش تزييني معماري

 چشم‏انداز جغرافيايي هنرهاي تزييني اسلام در تمام مراحل تاريخي و كليه سرزمين‏هايي است كه اسلام به آن‏جا راه يافته است. كتاب حاوي مباحثي درباره تزيينات گياهي و اشكال هندسي و نمونه‏هايي از نقوش گل، خط و مرمر است. به عقيده نويسنده, اسلام طي قرن‏هاي اوليه توانست در تمام شرق و غرب گسترش پيدا كند و ميراث‏هاي فرهنگي مناطق فتح شده را در قالب ارزش‏هاي قرآني بريزد و از تركيب آنها تمدني با ابعاد و وجوه مختلف خلق كند. شاهد بر اين ادعا معماري بناهايي است كه تا امروز موجود است. كتاب همچنين حاوي عكس‏هاي فراواني از نمونه‏هاي تزئيني و مينياتوري و تنوع مواد مورد استفاده در ساخت آنهاست. بخش ديگري از كتاب به توضيح ارتباط ميان ساختار آثار معماري و تزيينات آن با مفاهيم قرآني به‏كار رفته در آنها اختصاص دارد. برخي از سرفصل‏هاي كتاب چنين است: گنجينه‏هاي اصلي, دنياي عرب، دنياي ترك‏زبان، ايران و آسياي ميانه و دنياي هند؛ هنرها, معرفت و مهارت (موزاييك، مرمر، آجر و سراميك)؛ جدولي از كارهاي هنري برنزي، چوبي و طلاكاري؛ نمونه‏هاي تزييني؛ گياهان؛ اشكال هندسي و خط و كتابت.

عنوان‏به‏لاتين:

Splendors of Islam: Architecture, decoration, and design

2 معماري ـ نقوش تزييني معماري

  اثري است مصور كه به بررسي معماري اسلامي و ارزش‏هاي زيبايي شناختي آن مي‏پردازد. دومنيك كلونوت، استاد دانشگاه تولوز و از پژوهشگران هنرهاي اسلامي، نگاهي دارد به سبك‏هاي مختلف معماري اسلامي كه در نتيجه تلفيق فرهنگ اسلامي و فرهنگ مناطق تحت سيطره اسلام، ايجاد شده است. سپس، به معرفي مشاهير طراحي و معماري اسلامي و مصالح به كار رفته در اين بناها پرداخته و در پايان به بررسي زيباشناختيِ معماري اسلامي پرداخته است. تبيين رابطه فرم بنا و تزئينات به كار رفته مضامين و مفاهيم تزئينات و دكوراسيون بناها مي‏پردازد.

عنوان‏به‏لاتين:

Arts et Civilisations de l'Islam

2 هنر ـ كليات هنر ـ تاريخ هنر؛ تمدن اسلامي ـ تاريخ تمدن اسلامي(جامعه‏شناسي)

 پژوهشي درباره تأثيرات متقابل هنرها و تمدن‏هاي اسلامي و غير اسلامي بر يکديگر است که با زباني ساده و در قالب توصيفي تاريخي عرضه شده است. کتاب حاوي مباحثي در زمينه هنرهاي تجسمي و ديني اسلامي در کشورهاي سوريه، تونس و مغولستان است. در اين کتاب همچنين تنوع موجود در هنر معماري مساجد کشورهاي مغرب، فارس [ايران] و ترکيه و بيزانس بررسي شده است و هنر مينياتور سازي و استادان اين رشته و هنر فلزکاري مانند ساخت آفتابه‏ها و کوزه‏ها در عراق را نيز مورد بحث قرار داده است. به نوشته مؤلف، با هجرت پيامبر اسلام (ص) دوران جديدي آغاز شد و مسلمانان از طريق آن با تمدنهاي شرق و مناطق اطراف مديترانه در زمينه مسائل سياسي و اجتماعي و ديني و فرهنگي آشنا شدند. اسلام فرهنگها و سنتهاي سرزمينهايي را که فتح مي‏کرد دگرگون مي‏ساخت و آنها را در قالب ارزشهاي اسلامي مي‏ريخت و بر طبق تعاليم قرآن احيا و بازسازي مي‏کرد. به عنوان مثال، آثار کشف شده در قرطبه، بناي تاج محل، قبه صخره و هنر معماري مغرب شاهد اين مدعا هستند. سرفصلهاي کتاب عبارت‏اند از: سوريه و فلسطين در عصر امويان، هنر و معماري دوره امويان و تزيينات آثار معماري در اين دوره، عراق و ايران و مصر در قرنهاي هشتم تا سيزدهم ميلادي، عباسيان و کارگزاران آنان، تاريخچه عباسيان، هنر معماري، هنر تزييني و هنر تزييني اسلامي دوره عباسيان، تونس و مصر در قرنهاي هشتم تا دوازدهم ميلادي، حکومت اغالبه (بني غالب). در ابتداي کتاب تعداد زيادي نقشه و عکس درج شده است.

عنوان‏به‏لاتين:

Prefacing the Image: The writing of art history in sixteenth-century Iran

2 كاتالوگ‏هاي هنري؛ صفويه ـ فنون و هنرهاي صفويه(تاريخ و جغرافي)

 حاوي مطالبي است در مورد مقدمه‏هايي كه جهت معرفي آلبوم‏هاي خوشنويسي، نقاشي و طراحي دوره صفويه به زبان فارسي نوشته شده است. كتاب با توضيحي در مورد مقدمه خوشنويسي، دوست محمد و مفهوم‏پردازي وي در خصوص تاريخ و زيبايي‏شناسي تصوير به پايان مي‏رسد. اين اثر كه داراي 40 تصوير و تعدادي جدول است، نخستين تحقيق در اين باب و ديگر كارهاي فرهنگي است و علاوه بر آن، انواع گسترده منابع اوليه ديگر را شرح مي‏دهد.

عنوان‏به‏لاتين:

L'Art Calligraphique de l'Islam

2 تاريخ هنر ـ تاريخ خوشنويسي

 پژوهشي درباره سير تاريخي خط عربي در دوران شكوفايي تمدن اسلامي در دو قرن نهم و دهم هجري است. نويسنده, با استناد به هزاران مورد از نمونه‏هاي خطي و مدارك ارزشمند تاريخي، تحولات هنر گرافيك، تزيين جلد و خط كتاب‏ها و بناهاي مساجد و مدارس و آرامگاه‏ها و كاخ‏ها و نقش قالي‏ها و كاشي‏ها را مورد بررسي قرار داده و معتقد است با وجود تحولات بزرگي كه در هنر خط از زمان نگارش قرآن به بعد رخ داده است، اما همواره حرف، محور كار مينياتوريست‏ها و هنرهاي تزييني بوده و ركن اصلي هنرهاي تزييني عربي به حساب مي‏آمده است.

كد پارسا: B30725

2 احكام فقهي موسيقي؛ احكام فقهي موسيقي(هنر)

عنوان‏به‏لاتين:

Golden Pages: Qurans and other manuscripts from the colletion of Qassan al-Shakir

2 گنجينه‏هاي خوشنويسي؛ قرآن‏هاي خطي(قرآن و علوم قرآني)

 نويسنده‏اي با ارائه مجموعه‏اي از قرآن‏ها و كتاب‏هاي مذهبي نفيس، به بررسي هنر خوشنويسي و تذهيب در اين آثار مي‏پردازد. بررسي نحوه نگارش متون مقدس، تنها به دليل جنبه هنري آن نيست، بلكه نحوه نگارش و صفحه آرايي اين قبيل كتاب‏ها خود نمادي از ايمان و اعتقادات مذهبي هنرمندان است. تأكيد و توجه مؤلف در اين اثر، بيشتر بر انواع قرآن‏ها به خصوص ترجمه‏هاي تركي آن در زمان امپراتوري عثماني است. از جمله قرآن‏هاي مطرح شده در اين كتاب عبارت‏اند از: قرآن‏هايي از دوران حكومت مماليك در مصر در قرن هفتم, قرآن‏هاي دوران حكومت عثماني در قرن سيزدهم, دو جلد قرآن از دوره قاجاريه در ايران و قرآن‏هايي از مراكش، سودان، نيجريه، تركستان، اندونزي، چين، هند و بلغارستان. وي خطاطان مشهوري همچون ياقوت مستعصمي و برخي زنان خوشنويس و خطاطان گمنام را نيز معرفي نموده است. اين اثر، منبع ارزشمندي براي خوشنويسان، و اسلام شناسان، دانشمندان و دانشجويان علوم قرآني و تاريخ است.

كد پارسا: B19005

2 هنر ـ كليات هنر ـ تاريخ هنر؛ صنايع دستي(هنر)

 هنرهاي تجسمي و برخي از فنون و مشاغل هنري و صنايع دستي عصر اموي و عباسي را معرفي مي‏كند. كتاب با بهره‏گيري از منابع تاريخي نگارش يافته است. به اعتقاد نويسنده، هنرهاي دستي اسلامي لزوما برخاسته از متن دين نيست، بلكه هنرهايي هستند كه در جامعه اسلامي به وجود آمده و گسترش يافته‏اند. وي، ابتدا به معرفي آثار و فنون اسلامي مي‏پردازد و سپس منابع هنر اسلامي را بر مي‏شمارد. به اعتقاد او هنرهاي عصر ساساني، بيزانسي و قبطي از مواردي هستند كه هنرمندان اسلامي از آنها الهام گرفته‏اند. وي، به تفصيل درباره هنرهاي دستي در زمينه طلاكاري، شيشه‏سازي، سنگ‏كاري، گچبري، مجسمه‏سازي، منبت‏كاري، پارچه‏بافي و رنگ‏كاري سخن مي‏گويد.

عنوان‏به‏لاتين:

Beauty and Islam: Aesthetics in Islamic art and architecture

2 زيبايي‏شناسي؛ معماري ـ نقوش تزييني معماري(هنر)

 جستاري است در باب زيبايي شناسي هنر، فرهنگ و تمدن اسلامي كه با استفاده از سخنراني‏هاي ارائه شده در مؤسسه مطالعات اسماعيليه نگاشته شده است. نويسنده, مي‏كوشد تا با ديدي پديدارشناسانه و با شيوه‏اي تحليلي - تشريحي، به بررسي مقوله زيبايي‏شناسي در اسلام و تفكر فلاسفه اسلامي بپردازد. فصل نخست، به بررسي جنبه‏هاي گوناگون مقولات زشتي و زيبايي در تفكر عرب اختصاص دارد. وي, با تحليل و مقايسه آراي ابن حزم، كه معتقد به تفسير ظاهري آيات قرآن بود، با نظريات ابن سينا و ابن رشد و ابن هيثم، به اثبات اين فرضيه مي‏پردازد كه زيباشناسي به عنوان شاخه‏اي از فلسفه، در تفكرات جهان اسلام ريشه دارد. ساير فصلهاي كتاب به بررسي زيباشناختي برخي بناهاي اسلامي و خطوط و خوشنويسي‏ها و كاشيكاري‏هاي اسلامي اختصاص دارد.

كد پارسا: B31780

عنوان متن ترجمه شده:

The Tophghapi Scroll - Geometry and Ornament in Islamic Architecture

2 معماري ـ نقوش تزييني معماري؛ معماري ـ نقوش تزييني معماري(هنر)

  دربردارنده مباحثي نظري و تاريخي درباره هندسه و نقش و تزيين معماري اسلامي است. مترجم، اين اثر را براي كارشناسان آسان‏گير و سطحي‏نگر اين رشته بسيار آموزنده دانسته و با هدف ايجاد تحول در اين‏گونه مطالعات آن را ترجمه كرده است. نويسنده، بر اساس يكي از طومارهاي موجود در كاخ توپقاپي استانبول كه مجموعه‏اي از نقوش آجر و كاشي و هم‏چنين طرح رسمي‏بندي و مقرنس است، ابتدا با استناد به منابع غربي و اسلامي قديم و جديد به بحثي نظري و تاريخي در معماري اسلامي مي‏پردازد، آن‏گاه با ارائه فهرستي تحليلي از انواع نقوش طومار، خصوصيات و ويژگيهاي هر يك را توضيح مي‏دهد. وي دستيابي به طومار كتابخانه كاخ - موزه توپقاپي تركيه را كشف مهمي دانسته كه نكات عمده‏اي براي شناخت تاريخ معماري اسلامي و كل تاريخ معماري در بر دارد و مي‏تواند تعامل علم و هنر را روشن نمايد و نظريه‏هاي مربوط به هنرهاي تزييني و انتزاعي، زيباشناسي و نظريه‏هاي مربوط به ادراك بصري را به هم مرتبط سازد. به باور نويسنده، اين طومار متعلق به ايران اواخر قرن نهم يا دهم است و در نوع خود سندي كم‏نظير به شمار مي‏آيد.

عنوان‏به‏لاتين:

Islamic Architecture: Form, function and meaning

2 كليات هنر ـ تاريخ هنر ـ تاريخ معماري؛ معماري ـ كليات معماري ـ معماري در ابنيه مذهبي(هنر)

 بر خلاف تحقيقات گذشته كه بررسي تاريخي ساختمان‏هاي مستقل و منفرد را دنبال مي‏نمودند، اين كتاب، كه ممتاز شناخته شده و به آن جايزه تعلق گرفته است، به بررسي جامع معماري اسلامي مربوط به قبل از دوران جديد (مدرن) پرداخته است. نويسنده، گونه‏هاي مختلف ساختمان‏ها را بيان مي‏نمايد، و به بحث درباره معماري ديني و غيرديني و تجلي ملکوت در هنر زميني پرداخته است. اين اثر مصور، از جمله كتاب‏هاي مرجع و معتبر در زمينه معماري اسلامي است.