عرفان و تصوف

تعداد منابع: 22 اصلي و 4 ارجاعي

ابن عربي، محمد بن علي(560-638 ق)

332- حجاب هستي: چهار رساله الهي (احديت - قربت - حجب - شق الجيب)، ترجمه‏ گل بابا سعيدي(1310-  )، تهران: شفيعي، چاپ اول/ 1000 نسخه، 174 ص، فارسي و عربي، رقعي (شميز)، بها: 11000 ريال.

ضميمه: [چكيده‏اي از محتواي چهار رساله موجود]، گل بابا سعيدي، ص‏1-14.

فروست: فلسفه و عرفان 3

شابك: 964-91894-4-0

كنگره: BP283/A2

ديويي: 297/83

كد پارسا: S20444

عنوان‏به‏لاتين:

Existence's Veil by Muةyج al-Dجn Ibn `Arabج

مقالات اين مجموعه: قربت، 43-60؛ حجب، 61-125؛ شق الجيب، 125-174

عنوان متن ترجمه شده:

الرسائل

2 عرفان و تصوف ـ كليات عرفان و تصوف ـ منابع مرجع عرفان و تصوف ـ رساله‏ها و مقالات عرفاني

 شامل ترجمه و متن عربي چهار رساله عرفاني از محي الدين ابن عربي است: 1- رساله احديت در اثبات واحد به عنوان تجلي و حكايت از احد و حضور آن در همه مجموعه‏هاي عددي است، به نحوي كه در همه آنها چيزي جز تكرار واحد وجود نداشته باشد؛ 2- رسالة القربة در تفكيك مقام نبوت و ولايت و امامت است. ابن عربي در اين رساله نبوت را موقت دانسته و مقام ولايت و امامت را كه محتاج عنايت ويژه الهي است، بالاتر از آن مي‏داند؛ 3- رسالة الحجب در بيان حجابهاي ميان معشوق و عاشق است. در اين اثر شوق، حب، پنهان ساختن عشق و مشاهده معشوق به عنوان حجابهاي عشق تشريح شده‏اند؛ 4- رساله شق الجيب (گريبان پاره) در بيان ذوقي بودن زبان و دلايل عرفاني است.

كد پارسا: B40663

2 ابن عربي، محيي الدين ـ از ديدگاه ديگران

 كاوشي است در احوال مشايخ ابن عربي و آثار و عقايد و افكار و اعتراضاتي كه در باره محيي ‏الدين عربي مطرح شده است. نويسنده، با استفاده از منابع مختلف موجود در باره ابن عربي و كتبي كه خود ابن عربي تأليف كرده است، به نقد ديدگاههاي عرفاني او و نقل ديدگاههاي مختلف در مورد وي مي‏پردازد. عناوين كتاب عبارت‏اند از: بررسي زندگينامه و آثار و ديدگاههاي ابن عربي؛ كساني كه ابن عربي را ستودند؛ انتقاد كنندگان؛ تكفيركنندگان؛ انتقادات و اعتراضات. وي در بخشي از كتاب به ديدگاه ابن عربي در باره وحدت وجود، نبوت و ختم ولايت و رابطه ابن عربي با تشيع پرداخته است.

عنوان‏به‏لاتين:

Sheikh Awةad al-Dجn Kirmھnج and the Awةadiyyah Movement

عنوان متن ترجمه شده:

Sheikh Awhad al-Din Kermani and Awhadiyyah Movement

2 كرماني، اوحدالدين ـ زندگي‏نامه؛ تصوف ـ فرقه‏هاي صوفيه

 بررسي زندگينامه و آثار و رباعيات و شيوه سير و سلوك صوفيانه اوحد الدين كرماني است. نويسنده به سفرها و سياحتهاي اين عارف عهد سلجوقيان و به مباني و طريقه اوحديه اشاره كرده و جانشينان وي را نام برده است. وي اصول طريق اوحديه در تصوف را مبتني بر شيوه سير در آفاق و انفس و عشق به زيبا رويان با هدف رسيدن به عشق الهي مي‏داند. وي اوحد الدين را شيفته جمال جوانان معرفي كرده است. اينان از جمله مريدان وي شمرده شده‏اند: شيخ نصير الدين خويي (اخي اورن) و همسرش فاطمه خاتون و شيخ شمس ‏الدين تفليسي و همچنين زين ‏الدين صدقه.

عنوان‏به‏لاتين:

The Tragedy of Œallھj in Old Texts

$ نام كتابهاي ترجمه شده ذكر نشده است.

2 حلاج، حسين بن منصور ـ زندگي‏نامه

كد پارسا: B40580

2 سير و سلوك ـ آداب سير و سلوك

 هدف اين كتاب، بيان دستور العمل‏هاي عرفاني براي تكامل انسان و رسيدن به قرب الهي است. نويسنده از آيات قرآن و احاديث معصومين (ع) و كلام عرفا و اشعار عرفاني در تبيين موضوع بهره مي‏برد. وي از آداب سير و سلوك نظير تلاوت قرآن، دائم الوضو بودن، پرهيز از پر خوري و پر حرفي، محاسبه و مراقبه، تفكر و توبه بحث مي‏كند.

عنوان‏به‏لاتين:

The Concept of Sainthood in Early Islamic Mysticism

Mafhٌm-i Wilھyat dar Dawrھn-i ƒghھzجn-i `Irfھn-i Islھmج

عنوان متن ترجمه شده:

سيرة الأولياء

عنوان متن ترجمه شده:

بدو الشأن

عنوان متن ترجمه شده:

The Concept of Sainthood in Early Islamic Mysticism

عنوان متن ترجمه شده:

The Concept of Sainthood in Early Islamic Mysticism

$ دو كتاب «بدو الشأن» و «سيرة الأولياء»، از حكيم ترمذي به زبان عربي بوده است كه دو مترجم فوق آنها را به زبان انگليسي ترجمه كرده بوده‏اند و مترجم حاضر، متن انگليسي اين دو اثر را به فارسي ترجمه كرده است.

2 ولايت؛ روح(کلام)؛ پژوهش(مرجع)

 اين كتاب، دو اثر از حكيم ترمذي به نامهاي: 1- بدوالشان و 2- سيرة الاولياء را معرفي مي‏كند. گردآوري و تحقيق و تحليل نظري اين دو كتاب توسط نويسندگان آلماني انجام گرفته و آنها بخشهايي از آثار ديگر حكيم ترمذي را بدان افزوده‏اند. بررسي اين دو كتاب در واقع در بر دارنده تحليل مفهوم ولايت در عرفان اسلامي قرن سوم است. نويسندگان پس از مقدمه، به زندگينامه و آثار عمده ترمذي پرداخته‏اند. آنان براي روشن‏تر شدن پاره‏اي از موضوعات مهم‏تر در كتاب سيرة الاولياء، توضيحاتي در پايان كتاب به پيوست آورده‏اند. فصلي نيز در باره نظريه علم و فصلي راجع به روح، به كتاب افزوده‏اند.

كد پارسا: B40410

2 مولوي، جلال الدين محمد بن محمد ـ زندگي‏نامه مولوي؛ مثنوي معنوي ـ موضوعات مثنوي معنوي(ادبيات)؛ مولوي، جلال الدين محمد بن محمد ـ آثار مولوي؛ مولوي، جلال الدين محمد بن محمد ـ انديشه‏هاي مولوي

 پژوهشي است در زندگي و رفتار اجتماعي مولوي و كتاب او مثنوي معنوي. نويسنده ابتدا سير زندگي مولانا را از تولد تا نشستن بر كرسي تدريس و افتاء، گزارش مي‏كند و ملاقات او با شمس تبريزي و تأثير شمس را بر مولانا مورد بررسي قرار مي‏دهد. سپس به آموزه‏هاي اساسي زندگي مولوي و مثنوي وي توجه مي‏كند و درسهاي اخلاقي را كه مي‏توان از زندگي و كتاب او آموخت، شرح مي‏دهد. مقدمه كتاب، حاوي ديدگاههاي بعضي از استادان برجسته ادبيات و فلسفه و عرفان در مورد شخصيت مولانا مي‏باشد.

كد پارسا: B40907

عنوان متن نقد شده:

مثنوي معنوي، مولوي، جلال الدين محمد بن محمد

2 مولوي، جلال الدين محمد بن محمد ـ انديشه‏هاي مولوي؛ شعر عرفاني(ادبيات)؛ مولوي، جلال الدين محمد بن محمد ـ مباني فكري مولوي

 معرفي و نقد انديشه‏هاي مولوي است و به پژوهش در زمينه تصوف و معارف صوفيانه مي‏پردازد. مؤلف ضمن بررسي آراء مولوي در عرفان، به بيان نقاط ضعف تصوف پرداخته و آن را معلول يكسو نگري آنان دانسته است. كتاب به روش تشريحي - تحليلي نگارش يافته و از اشعار خود مولوي براي تبيين افكار وي استفاده شده است. تحول شخصيتي مولوي بعد از ملاقات با شمس، سماع و دست افشاني، انديشه‏هاي فلسفي و عرفاني مولوي و شعر مولوي از مباحث كتاب است.

كد پارسا: B21519

2 واجب الوجود ـ اسماء و صفات الهي؛ ابن عربي، محيي الدين ـ انديشه‏هاي ابن عربي ـ انديشه‏هاي كلامي ابن عربي؛ انسان كامل؛ انسان كامل ـ صفات انسان كامل؛ خداشناسي ـ اسما و صفات خدا ـ اسما و صفات خدا در قرآن(کلام)

 در اين كتاب، معنا و مصداق اسماء حسنا از نگاه متكلمان و فلاسفه و عرفا و قرآن، مورد تحقيق قرار گرفته است. مؤلف ابتدا تفاوت اسم و اسم الاسم را بيان مي‏كند و دليل اتصاف اسماء خداوند به صفت حسنا را در كمال معناي اسم و دوري آن از هر نقص، توضيح مي‏دهد. ديدگاه عرفا در عدم تفكيك اسم از اسم ديگر و نيز جدايي‏ناپذيري اسم از معنا، نقص اعتقاد به تشبيه مطلق (اعتقاد اشاعره) و تنزيه مطلق (اعتقاد معتزله)، تبيين نظريه ابن عربي در اعتقاد به تنزيه در مقام ذات حق و اعتقاد به تشبيه در تجلي صفات، از ديگر مطالب اين كتاب است. نويسنده همچنين آيات مربوط به اسماء حسنا را بررسي و تفسير مي‏كند و آراء و عقايد متكلمان و فلاسفه و عرفا در باره عالم و ارتباط آن با حضرت حق را تبيين مي‏نمايد. وي عالم را از ديدگاه علم كلام، مجموعه جواهر و اعراض و از نگاه فلسفه، نوع امكاني وجود و از نگاه عرفان، تجلي ذات حق مي‏داند. پس از بيان تفاوت ميان توقيفي بودن اسماء خدا از نظر دو علم فقه و كلام از يك سو و از نگاه عرفان از سوي ديگر، به معرفي انسان كامل و ارائه اسماء حسنا همراه با معنا و تفسير هر يك مي‏پردازد. اين كتاب در تطبيق و مقابله آراء عرفا و فلاسفه و متكلمان در زمينه اسماء الهي، بر منابع شناخته شده تفسيري و حديثي و فلسفي و عرفاني متكي است.

كد پارسا: B40496

2 تصوف ـ عقايد صوفيه؛ تصوف ـ آداب و رسوم صوفيه

 گفتاري است در باره شناخت علم مفيد از ميان علوم متعدد و چگونگي استفاده از علم براي سعادت انسان. نويسنده در آغاز، مراتب انسان از ماده اولي تا انسانيت را ذكر مي‏كند. وي بالاترين علم - طريقت - و طريقه حصول آن را به طور مشروح بيان مي‏كند. كتاب با روش توصيفي و در زمينه تصوف نگارش يافته است. مؤلف از منابع قرآني و حديثي و عرفاني و فلسفي بهره جسته است. از مطالب مهم كتاب است: ماهيت انسان، علم، تقارن علم و عمل، راه كسب علم، وجوب پيروي از امام و راهنما.

كد پارسا: B40426

2 عرفان و تصوف ـ كليات عرفان و تصوف ـ منابع جامع عرفان و تصوف؛ تصوف ـ عقايد صوفيه

 اين كتاب عرفاني و اخلاقي در زمينه اصول عقايد و احكام و آداب فردي و اجتماعي، مطابق با مشرب اهل تصوف نگاشته شده است. مؤلف، موضوعات اعتقادي را به ترتيب كتاب اصول كافي منظم نموده و در ضمن آن به شرح برخي احاديث پرداخته است. كتاب مشتمل بر مطالب زير است: شناخت عقل و معاني آن، علم و جهل و حقيقت آن دو، اثبات توحيد واجب الوجود با استفاده از وحدت وجود و اصالت آن، صفات باري تعالي، لزوم وجود خلفاي الهي در ميان مردم، اوصاف امامان و لزوم پيروي از ايشان، بيان معاني ايمان و كفر، درجات و اقسام آنها، اسلام و لوازم و صفات آن و فرق آن با ايمان، اوصاف ايمان و فوايد آن، معامله با خداوند و اقسام عبادات، معاملات و انواع كسب‏ها و طلب روزي، ازدواج و احكام آن، آداب خوردن و آشاميدن، آداب لباس پوشيدن، زيارت انبيا و امامان و علما، مكاتبه بين مؤمنين، استخاره و انواع آن.

كد پارسا: B40487

عنوان متن شرح شده:

لمعات

2 لمعات ـ شرح‏ها

 اين كتاب به حوزه تصوف و عرفان اسلامي در شاخه سلسلة الذهب رضوي تعلق دارد. لمعات عراقي، فشرده مطالب فصوص الحكم محي الدين عربي و شرح اصطلاحات آن است. اين دو كتاب و كتاب حاضر همگي در صدد توضيح و تبيين سخنان حكمت‏آميز پيامبر اكرم (ص) هستند. لمعات داراي مطالب سنگين و دشواري است و به همين خاطر، شروح متعددي بر آن نگاشته‏اند، كه كتاب حاضر هفتمين شرح آن است. در دو قسمت تنظيم شده است: 1- شرح حال برزشابادي و نيز شرحي بر تاريخچه سلسله الذهب رضوي، 2- شرح لمعات برزشابادي در بيان مختصر و مفيد سخنان عراقي، مجموعا شامل بيست و هشت قسمت (لمعه) .

عنوان‏به‏لاتين:

Sajdi-yi Yٌsuf wa Zulaykhھ

2 عرفان عاشقانه ـ يوسف و زليخا؛ كنترل شهوت(اخلاق اسلامي)؛ سجده ـ آثار سجده(فقه و اصول)؛ يوسف (ع)‏ ـ جنبه‏هاي عرفاني قصه يوسف (ع)‏(قرآن و علوم قرآني)

 پيامدها و عوامل انحراف و شهوتراني در غريزه جنسي و راههاي جلوگيري از آن به‏ويژه سجده به درگاه الهي را بررسي مي‏كند. نويسنده از زاويه ديد عرفاني و با قلمي اديبانه و شورانگيز، قصه يوسف و زليخا را مبنا قرار داده و به اسرار آن توجه كرده است. بحث پيرامون جنس زن و اقسام و جوانب عشق و آثار جسمي و روحي و ويژگي‏هاي سجده از مطالب اصلي اين كتاب است. نويسنده داستان يوسف و زليخا را به عنوان الگويي در برخورد جنس زن و مرد در نظر گرفته و به معرفي راه گريز از طغيان شهوت جنسي و عواقب آن ‏پرداخته است.

كد پارسا: B40515

2 حكايات عرفاني؛ داستان‏هاي اخلاقي(اخلاق اسلامي)

 اين كتاب حاوي مجموعه‏اي از حكايات برخي از عرفا پيرامون توحيد، نماز، ذكر و دعا، قرآن، اخلاق، گناه، توبه، دنيا، خوابهاي صادق، مرگ و برزخ، فضايل معصومين و علما، طب و اهميت آن و جايگاه علم و استاد است. اين حكايات از آثار حسن حسن‏زاده آملي استخراج و به صورت موضوعي تنظيم و ارائه شده است.

كد پارسا: B40502

2 حلاج، حسين بن منصور ـ زندگي‏نامه

 پژوهشي تاريخي است كه به تحليل در زمينه شخصيت حسين بن منصور حلاج مي‏پردازد. مؤلف، زندگي حلاج را از تولد تا مرگ تشريح مي‏كند و ضمن بيان نام اساتيد او در عرفان و فقه، دلايل كناره‏گيري وي از جرگه صوفيان را بر مي‏شمارد. در اين كتاب، حوادث سياسي كه در زمان او منجر به شورشها و بحرانهاي مالي در حوزه خلافت عباسي و نهايتا مرگ حلاج گرديد، مورد كند و كاو قرار گرفته است. مؤلف، ديدگاه حلاج در باره ستايش ابليس را شرح مي‏دهد و از آن دفاع مي‏كند. مؤلف از منابع غربي و شرقي استفاده كرده است.

كد پارسا: B40934

عنوان متن ترجمه شده:

الحياة الربانية و العلم

2 سير و سلوك؛ معلم ـ حقوق معلم(روان‏شناسي و علوم تربيتي)؛ تصوف ـ رد تصوف

 بررسي زندگي معنوي و الهي در اسلام و نقش سير و سلوك و رابطه آن با علم و معرفت است. نويسنده - كه از عالمان اهل سنت است - با استفاده از آيات قرآن و احاديث پيامبر و نيز اقوال علما و عرفاي پيشين، خصوصا امام محمد غزالي، سعي در بازگرداندن تصوف به مباني اسلام و سازگار كردن دو انديشه به ظاهر متضاد صوفي و سلفي با يكديگر دارد. نويسنده، سير و سلوك عرفاني را با علم و عقل گرايي مي‏سنجد و با شيوه نقلي و روايي به اثبات مدعاي خويش مي‏پردازد. برخي از مباحث كتاب عبارت‏اند از: ويژگيهاي زندگي معنوي، صوفي و سلفي؛ نقش علم در سير و سلوك؛ جايگاه عقل و علم؛ علم لدني؛ كشف و الهام و رؤيا؛ ماجراي موسي و خضر .

عنوان‏به‏لاتين:

What is Sufism?

عنوان متن ترجمه شده:

What Is Sufism

2 عرفان اسلامي؛ عرفان عملي؛ عرفان و تصوف ـ كليات عرفان و تصوف ـ مباني عرفان

 مراحل عرفان اسلامي و فوايد آن را بيان مي‏كند. مؤلف، عرفان اسلامي را راهي عمومي براي رسيدن به خداوند مي‏داند و آن را محدود به مسلمانان نمي‏شمارد. به اعتقاد وي، عرفان وسيله‏اي براي كشف قواي ناشناخته انسان است. كتاب به روش توصيفي و تحليلي نگارش يافته و در آن از منابع حديثي و عرفاني اسلام استفاده شده است. نويسنده در فصل نخست، عرفان اسلامي و اصالت آن را معرفي مي‏كند. وي اتصال عرفان اسلامي به وحي را مانع از جهان شمولي آن نمي‏داند. هدايت قرآني در عرفان، معرفي پيامبر به عنوان الگوي عرفان اسلامي، نقش قلب به عنوان ادراك كننده در عرفان، معارف نظري و عملي در عرفان، و تقيد به احكام شرعي به عنوان راه صحيح عرفاني از مباحث كتاب است.

كد پارسا: B20464

2 حكايات عرفاني؛ حكايات عرفاني

كد پارسا: B20463

2 حكايات عرفاني؛ مواعظ و وصايا

 نامه‏هاي مولانا جلال الدين محمد بلخي را به همراه متن مجالس سبعه او در بر دارد. اين مجموعه حاوي 144 نامه خطاب به اطرافيان و رجال مشهور آن زمان مانند معين الدين پروان - وزير و حاكم ممالك روم - همراه چهار نامه به شمس تبريزي است. مولوي در اكثر اين نامه‏ها سفارش درماندگان و گرفتاران را كرده است. مجالس سبعه مشتمل بر هفت مجلس وعظ عرفاني و اخلاقي است كه مولوي براي ياران خويش ايراد كرده است. اين مجالس با خطبه و مناجات شروع شده و در آنها مطالب عرفاني با احاديث و اشعار تشريح گرديده است.

كد پارسا: B20465

2 مولوي و شمس تبريزي؛ شمس تبريزي ـ ديدگاه‏ها؛ مولوي، جلال الدين محمد بن محمد ـ آثار مولوي؛ مولوي، جلال الدين محمد بن محمد ـ مباني فكري مولوي

 شرح زندگاني مولوي، آشنايي او با شمس وشوريدگي آن دو به سبك روايي است. كتاب به روش توصيفي نگارش يافته است. ولادت مولوي، زندگي مدرسه‏اي‏ او، ديدارش با شمس، چله‏نشيني مولوي و شمس، ازدواج شمس با كيميا خاتون، نقاط ضعف شمس در محيط خانواده، مرگ همسر شمس، خلافت صلاح الدين زركوب و مرگ وي از فصول مهم كتاب است. آثار پراكنده شمس در پايان ارائه مي‏گردد.

كد پارسا: B40471

2 بصري، حسن ـ زندگي‏نامه

 سرگذشت‏نامه و گزارش آثار و افكار حسن بصري از عرفاي قرن اول هجري است. اهميت و جايگاه حسن بصري در ميان سلسله‏هاي صوفيه، مهم‏ترين انگيزه تأليف اين اثر بوده است. مشرب صوفيانه مؤلف وتأثير آن بر مطالب كتاب، كاملا مشهود است. نويسنده از روش تاريخي و موردي استفاده مي‏كند. وي بيشتر از شيوه نقلي سود جسته و كمتر به تحليل وقايع پرداخته است. كتاب با سرگذشت حسن بصري و تاريخ عصري كه در آن مي‏زيسته آغاز مي‏شود و با نقل اشعار و گفته‏هاي ديگران در باره وي و نيز نقل برخي مواعظ و آثار او ادامه مي‏يابد. عمده كتاب مبتني بر نقل مطالب از تأليفات عربي و فارسي بزرگان صوفيه و نيز از آثار متعدد مربوط به ادبيات عرفاني مي‏باشد. كتاب در پانزده بخش تنظيم شده است. در بخش نخست، اصل و نسب، ويژگيهاي فردي، صفات معنوي و موقعيت اجتماعي حسن بصري بيان مي‏شود. در بخشهاي بعدي، پس از نقل برخي اقوال در بزرگداشت حسن بصري، نام اساتيد و شاگردان و خلفاي معاصر او مي‏آيد. داستانها و اشعاري كه ديگران در باره حسن بصري گفته‏اند، تفسير آياتي چند از قرآن توسط او، احاديث نبوي كه از او روايت شده، مواعظ و سخنان كوتاه وي، آثار و نوشته‏هاي وي و داستان وفاتش ساير بخشهاي كتاب را تشكيل مي‏دهند.

كد پارسا: B40475

عنوان متن ترجمه شده:

The Way of Love

2 مولوي، جلال الدين محمد بن محمد ـ زندگي‏نامه مولوي؛ شمس تبريزي ـ زندگي‏نامه

 شرح داستان زندگاني مولوي و ارتباط او با شمس تبريزي است. نويسنده با بهره‏گيري از آثار زندگينامه نويسان قديم و معاصر و اشعار مولانا و تخيلات خود، به بازنويسي زندگي شخصي و خانوادگي و عرفاني و فلسفي مولانا و بيان ارادت وي به شمس و تأثير شمس در دگرگوني رفتار و افكار او پرداخته است. نيز اشعاري از خود را در كتاب آورده است. هدف نويسنده، برجسته كردن روحيات عرفاني و معنوي جلال الدين مولوي است.